Student Prawa

–         władza państwa na jego terytorium określana jest jako suwerenność lub zwierzchnictwo terytorialne → władza najwyższa, pełna i wyłączna

*   pełna → wszystkie osoby i rzeczy na jego terytorium podlegają jego władzy i prawu → domniemanie, że państwo może postępować na własnym terytorium tak jak chce;

→     qui in territorio meo est, etiam meus subditus est (dot. osób);

→     quidquid est in territorio, est etiam de territorio (dot. rzeczy);

*   wyłączna → żadna inna władza nie może działać na terytorium państwa bez jego zgody;

→     uregulowania prawne dot. tego:

Ä  projekt deklaracji praw i obowiązków państw (Komisja P.M. z 1949 r.) → każde państwo ma prawo wykonywania jurysdykcji nad swoim terytorium oraz nad wszystkimi osobami i rze­czami znajdującymi się tam, z zastrzeżeniem immunitetów uznanych przez prawo międzynarodowe;

Ä  ustawa o ochronie granicy państwowej z 12.10.1990 r. Polska wykonuje swoje zwierzchnictwo nad terytorium lądowym oraz wnętrzem ziemi znajdującym się pod nim, morskimi wodami wewnętrznymi i morzem terytorial­nym oraz dnem i wnętrzem ziemi znajdującymi się pod nimi, a także w przestrzeni powietrznej znajdującej się nad terytorium lądowym, morskimi wodami wewnętrz­nymi i morzem terytorialnym;

*   istnieją ograniczenia wynikające zarówno z norm p.m. zwyczajowego jak i umownego;

–         zasada zwierzchnictwa terytorialnego (suwerenności terytorialnej) ozna­cza, że:

*   ten, kto powołuje się na ograniczenie zwierzchnictwa terytorialnego musi dowieść, iż ograniczenie takie wynika z konkretnej normy p.m., wiążącej dane państwo;

*   każde państwo związane jest tylko takimi ograniczeniami, jakie uznało, przyjmując konkretne zobowiązania m;

–         ograniczenia → mogą być ustanowione na rzecz społeczności międzynarodowej lub konkretnych państw, np.:

*   prawo nieszkodliwego przepływu przez obce morze terytorialne mają statki handlowe wszystkich państw;

*   immunitety jurysdykcyjne wszystkich dyplomatów;

*   umowy terytorialne zawierające zobowiązanie jednego państwa tranzytowego do zapewnienia szczególnych uprawnień tranzytowych drugiego;

działalność jednego państwa na jego terytorium powodująca szkodliwe skutki na terytorium innego państwa

–         np. wykorzystanie wód przepływających przez terytorium kilku państw czy immisje przemysłu;

sprawa Trail Smelter (USA v Kanada) → fakty: Kanada zbudowała hutę ołowiu i cynku, wydzielającą do atmosfery duże ilości dymu, który przenoszony był przez wiatr na terytorium USA, co powodowało obniżenie plonów i wartości nieruchomości → wyrok arbitrażowy z 1941 r. – wg zasad p.m. żadne państwo nie może korzystać ze swojego terytorium tak, że powoduje to szkody na terytorium drugiego państwa, o ile skutki te są poważne, a szkoda ustalona jest w sposób jasny i przekonywający è wyrok precedensowy → sformułował jasną ogólną zasadę, że żadne państwo nie może korzystać z własnej suwerenności terytorialnej w sposób, który narusza suwerenność terytorialną innego państwa