Student Prawa

-        Początki mandatu są kwestią sporną – albo wywodzi się z najdawniejszego zarządu majątkiem rodowym przez prokuratora albo wywodzi się ze zwyczajów handlowych świata śródziemnomorskiego, odrębnych od prokury.

-        W okresie prawa klasycznego mandatum było kontraktem, w którym zleceniobiorca (mandatarius) zobowiązywał się na prośbę zleceniodawcy (mandans) wykonać nieodpłatnie określoną czynność prawną lub faktyczną. Zleceniobiorca mógł przyjąć dobrowolnie ofiarowane mu wynagrodzenie, zwane honorarium (ograniczone do pewnej górnej wysokości przez lex Cincia de donis et muneribus z 204 r. p.n.e.). W okresie pryncypatu dopuszczono dochodzenie honorarium w postępowaniu kognicyjnym.

-        Czynność, której dotyczył mandat, musiała leżeć w interesie zleceniodawcy lub innych osób, ale nie mogła leżeć wyłącznie w interesie przyjmującego zlecenie (mandatum tua tantum gratia) → traktowano jako udzielenie niewiążących dobrych rad (consilium).

-        Zobowiązanie dwustronne nierównoczesne oparte na dobrej wierze (bona fides).

-        Mandatum powstawał poprzez nieformalną umowę wyrażoną w dowolny sposób, a nawet per facta concludenta ze strony zleceniodawcy (np. gdy mandans nie protestuje, gdy w jego obecności mandatarius poręcza za dług.), ale zleceniobiorca musiał w sposób wyraźny wyrazić zgodę na umowę. Mandat tworzył jedynie wewnętrzny stosunek pomiędzy stronami kontraktu. Mandatariusz występował na zewnątrz we własnym imieniu, będąc jedynie zastępcą pośrednim mandansa.

-        Obowiązki i uprawnienia:

*  Mandatarius powinien wykonywać zlecenie w ściśle ustalonych granicach. Przekroczenie tych granic powodowało, że nie mógł on wystąpić z actio mandati contraria → pogląd Sabinianów. Nie mógł domagać się zwrócenia kosztów, nawet jeśli np. kupił rzecz za cenę większą niż opiewało zlecenie, a chciał ją odstąpić za cenę zlecenia.

*  Mandans był zobowiązany do pokrycia ewentualnych kosztów wykonania zlecenia.