Student Prawa

1)      Powiązania miedzy aktami prawnymi różnego rzędu są powiązaniami na zasadzie delegacji, nazywanymi również powiązaniami formalnymi. Polegają one na tym, że akt wyższego rzędu uprawnia (lub zobowiązuje) określony podmiot do wydania aktu prawnego niższego rzędu, ów akt niższego rzędu uprawnia (zobowiązuje) zaś inny pomiot prawa do wydania aktu jeszcze niższego rzędu. Często zdarza się tak, że ustawy zawierają postanowienia uprawniające albo zobowiązujące określone organy państwa do unormowania określonych spraw mocą rozporządzeń lub zarządzeń, w taki wypadku mamy do czynienia z tzw. delegowaniem uprawnień do stanowienia prawa.

2)    Moc obowiązującą uzyskują tylko te akty generalne, które mają swą postawę prawną w postanowieniach aktu hierarchicznie nadrzędnego, uprawniającego (zobowiązującego) do ich wydania. Natomiast zdarza się, że akty niższego rzędu nie podają swojej podstaw prawnej, co jednak nie oznacza, że są one nielegalnymi!

3)    A) Powiązania na zasadzie delegacji są powiązaniami o charakterze formalnym, a nie materialnym (treściwym). Upoważnienie jest jedynie umocowaniem do wydania określonego aktu generalnego i nie przesądza treści aktu niższego rzędu, do którego wydania uprawnia.

B) Ze względu na odmienny charakter powiązań między normami danego zbioru wyróżnia się „systemy”:

-          System statyczny – w którym występują powiązania treściowe miedzy normami, jak np. w „systemach” moralnych. Podkreśla się, że wszystkie szczegółowe normy moralności można wyprowadzić drogą procesu myślowego z ogólnej normy na zasadzie wnioskowania z całości na części.

-         System dynamiczny – powiązania między normami mają charakter formalny, są powiązaniami na zasadzie delegacji, dotyczą zaś tego, w jaki sposób mogą być tworzone normy. Np. system prawny.

C) Kwestia dotycząca tego, czy oprócz powiązań formalnych między aktami generalnymi występują też powiązania treściowe. Najogólniej biorąc, można powiedzieć, że akty generalne wyższego rzędu w pewnym zakresie mogą wyznaczyć treści przepisów zawartych w aktach niższego rzędu i że niekiedy, ale tylko niekiedy, i w odniesieniu do niektórych tylko postanowień w sposób bardzo ogólny treści te przesądzają. Nie jest natomiast tak, że o całej treści aktu niższego rzędu, przesądza akt wyższego rzędu!

4)      Akty równorzędne mogą wzajemnie uchylać swą moc obowiązującą!

Każdy akt hierarchicznie nadrzędny może uchylić moc obowiązującą aktów generalnych zajmujących niższą pozycję w ich hierarchii!

Mocą postanowień aktu zajmującego niższe miejsce w hierarchii aktów prawnych nie mogą być uchylane akty hierarchicznie nadrzędne!

5)      Akty zajmujące wyższą pozycję przeważnie normują sprawy poważniejszej rangi, niż akty niższego rzędu, co nie wyklucza możliwości odmiennej regulacji.

6)      Niektórzy twierdzą, że hierarchiczna struktura organów państwa ma przesadzać o hierarchii generalnych aktów prawnych. Przytoczone twierdzenie o zależności hierarchii generalnych aktów prawnych od hierarchicznej struktury organów państwa nie może zyskać aprobaty i z tego rodzaju charakterystyk po prostu trzeba zrezygnować! Nie można twierdzić, że hierarchii organów państwa „ściśle” lub nawet tylko „z reguły” odpowiada hierarchia generalnych aktów prawnych.