Student Prawa

Postępowanie przygotowawcze stanowi pierwsze stadium post. kar. Zgodnie z zasadą skargowości (art.14§ 1) sąd wszczyna post. na żądanie uprawnionego oskarżyciele. Powzięcie przez oskarżyciela decyzji co do wniesienia oskarżenia bądź umorzenia post. z reguły wymaga zbadania okoliczności sprawy, przygotowanie skargi stwarza konieczność dokonania czynności zmierzających do ustalenia licznych faktów związanych z popełnieniem przestępstwa, wykrycia sprawcy i jego ujęcia, zebrania materiału dowodowego uzasadniającego oskarżenie oraz utrwalenia dowodów dla sądu.

Celem tych czynności jest przygotowanie sprawy dla oskarżyciela i dla sądu, stadium w ramach , którego są one wykonywane, nazwane zostało w większości systemów procesowych postępowaniem przygotowawczym.

W post. przyg. podstawa wszelkich rozstrzygnięć powinny stanowić prawdziwe ustalenia faktyczne.

Podstawowym celem post. przyg. Jest ustalenie, czy został popełniony czyn zabroniony i czy stanowi on przestępstwo, a wiec czy rzeczywiście przestępstwo zostało popełnione. Do wszczęcia post. przyg. wystarczy istnienie uzasadnionego podejrzenia popełnienia przestępstwa. Pełna ocena przestępności czynu możliwa jest dopiero po wykryciu osoby, która go dokonała, określeniu jej winy, sprawdzeniu czy nie zachodzą okoliczności wyłączającej odpowiedzialność karną.

Wykrycie i w razie potrzeby ujęcie sprawcy lub sprawców, ewentualnych pomocników, podżegaczy oraz innych osób, których przestępstwo pozostaje w związku z przestępstwem sprawcy, jest oczywistym celem post. przyg., oskarżenie zaś może być wniesione do sądu tylko przeciwko określonej osobie. W celu wykrycia sprawcy można dokonywać różnych czynności dowodowych i innych(nieprocesowych), dopuszczalnych w ramach post. przyg. w świetle przepisów prawnych, w tym przeszukania pomieszczeń lub innych miejsc. Cel wykrycia sprawcy zostaje osiągnięty wówczas , gdy organ ścigania dysponuje danymi ( istniejącymi w chwili wszczęcia dochodzenia lub śledztwa albo zebranymi w jego toku), uzasadniającymi dostatecznie podejrzenie, że czyn popełniła określona osoba.

Zebranie danych o osobie oskarżonego stosownie do art. 213 i 214 ( art. 297 § 1 pkt 3). Obejmuje ustalenie tożsamości, wieku, stosunków rodzinnych i majątkowych, wykształcenia , zawodu i źródła dochodu oraz dane o jego karalności.

Wyjaśnienie okoliczności sprawy, w tym ustalenie osób pokrzywdzonych i rozmiarów szkody (art. 297§1 pkt 4). Dochodzenie ogranicza się do ustalenia, czy zachodzą wystarczające podstawy do wniesienia aktu oskarżenia lub innego zakończenia postępowania. Organy prowadzące postępowanie są obowiązane w myśl zasady obiektywizmu badać oraz uwzględniać okoliczności przemawiające zarówno na korzyść jak i na niekorzyść oskarżonego. Celem post. przyg. Jest ustalenie osób pokrzywdzonych i rozmiarów szkody.

Wyjaśnienie okoliczności sprawy wiąże się z obowiązkiem zebrania, zabezpieczenia i w niezbędnym zakresie utrwalenia dowodów dla sądu ( art. 297§1 pkt 5).Cel post. przyg. określa utrwalenie dowodów w niezbędnym tylko zakresie. Utrwalenie dowodów następuje gł9ównie drogą spisania w protokołach wyjaśnień podejrzanych i zeznań świadków, przez uzyskanie pisemnych opinii biegłych, odnalezienie w razie potrzeby za pomocą przeszukania i zabezpieczenie rzeczy i dokumentów, protokolarne dokonanie oględzin miejsc, osób lub rzeczy. Z natury rzeczy wolno na rozprawie ujawniać inne dokumenty ( urzędowe i prywatne), zebrane w post. przyg. , np. wyciągi z ksiąg przedsiębiorstw, spisy remanentowe, akty notarialne, urzędowe zaświadczenia i opinie, dane o karalności.