Student Prawa

U swego zarania chrześcijaństwo było przede wszystkim doktryną moralnego przeobrażenia świata – świata upadłego wskutek grzechu pierworodnego. Wyznawcy chrześcijaństwa szukali rekompensaty w doskonaleniu własnych dusz. Treści polityczne znajdował się zrazu na dalekim planie. Wynikało to zarówno z aktu, że fundatorzy ruchu rekrutowali się z warstw ubogich i średniozamożnych. Wynikał to zarówno z faktu, że fundatorzy ruchu rekrutowali się z warstw ubogich i średniozamożnych jak i stąd, że w pierwszych gminach przeważał silny nurt apokaliptyczny – wiara w rychły koniec świata i urzeczywistnienie królestwa bożego na ziemi. Pierwotni chrześcijanie byli pewni, że koniec świata nastąpi jeszcze za życia ich pokolenia. To rozstrzygało: nie warto reformować marnego świata i tak skazanego na zagładę.

Doktryna ewangeliczna nie podtrzymywała tradycyjnego związku religii z polityką. Jezus zachowywał wobec swych zwierzchników postawę pełną wzgardy i wyniosłej obojętności. Wstrzymywał się też przed potępieniem represji rzymskiego okupanta.

Niejednoznaczne są także teksty Pawła z Tarsu ( I w. ), choć tu sprawie stosunku do państwa rzymskiego poświęca się o wiele więcej uwagi. Kreśląc wizję końca doczesności, poprzedzonego starciem Chrystusa z Antychrystem, Paweł musiał przyznał, że jednak „ktoś wstrzymuje” objawienie się Antychrysta. Przeszkodę tę stanowi cesarstwo rzymskie. Stąd wyciągnął wniosek, że dopóki koniec świata daje na siebie czekać – władza świecka jest sługą bożym. W znanym liście do Rzymian Paweł pisał :  Albowiem nie ma zwierzchności, jedno od Boga. A które są, od Boga są ustanowione ( Non est potestas nisi a Deo ). Wobec władcy obowiązuje lojalność: Kto się sprzeciwia zwierzchności, sprzeciwia się bożemu postanowieniu. Albowiem przełożeni nie są na postrach dobrym uczynkom, ale złym. Chrześcijanin powinien zatem być posłusznym władzy świeckiej, powinien ją czcić; oczywiście w granicach wyższego obowiązku posłuszeństwa Bogu; to przecież Chrystus był prawdziwym cesarzem i najwyższym władcą.

Doktryna Pawła prezentowała wzór doskonałego chrześcijanina; człowieka spokojnego, przyjaznego ludziom, lojalnego wobec pogan i ich władcy, pełnego respektu wobec urządzeń doczesnych. Zamiast więc hołubić w sobie buntowniczość, prawy chrześcijanin – pielgrzym na tym padole – powinien koncentrować się na sprawach wewnętrznych, w pokorze sposobią swą dusze do zbawienia tylko na określony czas i na określonych warunkach. Ostrzeżenia pod adresem złych panów, apele o dobre traktowanie poddanych, apele o dobre traktowanie poddanych, a także wezwanie do braterstwa z niewolnikami nie szły jednak w parze z akcentem buntu przeciwko ówczesnym stosunkom społecznym. Człowiek jest i tak niewolnikiem Boga; niewolny chrześcijanin jest bożym wyzwoleńcem, wolny jest niewolnikiem Chrystusowym.

Zasady równości ludzi nie rozciągano na stosunku ziemskie. Paweł podkreślał wręcz, że każdy ma pozostawać w swoim stanie i wzywał by niewolni byli posłuszni swym panom ). Równość obowiązuje tylko przed Bogiem, jest kategorią ducha, a wolność wewnętrzna musi być czymś o wiele ważniejszym od wolności doczesnej, społecznej. „Oczekiwania rychłego końca świata sprzyjały wezwaniom do rezygnacji z bogactw i pogardliwemu lekceważeniu spraw społecznych wobec bliskości wiecznej nagrody”.