Student Prawa

-        wg ustawy XII tablic:

*  1 rok dla ruchomości, 2 lata dla nieruchomości

*  wyłącznie możliwość zasiedzenia rzeczy skradzionych

-        pod koniec republiki wyłączono możliwość zasiedzenia rzeczy nabytych przemocą (lex Iulia et Plautia z 78-63 r p.n.e.)

-        później również wyłączono rzeczy wyjęte z obiegu, zbiegłych niewolników i należące do skarbu państwa. Dodatkowo postanowiono, że nabywca musi być w dobrej wierze i musi mieć słuszny tytuł.

-        Nadzwyczajne sposoby zasiedzenia:

*  Usucapio pro herede – w przypadku nieobjęcia spadku, każdy mógł go zasiedzieć w uproszczonej formie – 1 rok na ruchomości i nieruchomości, brak tytułu i do czasów Marka Aureliusza dobrej wiary.

*  Usucapio fiduciae causa – służyła do odzyskania własnych rzeczy oddanych w zastaw (fiducia cum creditore contracta) lub w celu użyczenia/przechowania (fiducia cum amico contracta). Wystarczyło by rzecz była w posiadania znów poprzedniego właściciela, a on mógł ją zasiedzieć (jeśli spłacił dług wynikły z zastawu).

-        wyłączono możliwość zasiedzenia gruntów prowincjonalnych

-        Longi temporis praescriptio – zarzut przedawnienia, którym pozwany bronił się przeciw skardze przeciwnika. Początkowo skuteczny, jeśli był w posiadaniu gruntu. Od Dioklecjana zaczęła się zmiana → na nieruchomości prowincjonalne rozciągnięto przepisy dot. usucapio, a longi temporis praescriptio zaczęto traktować jako sposób zasiedzenia nieruchomości.

-        Justynian wprowadził 3 letni okres zasiedzenia dla ruchomości, i 10 letni dla nieruchomości (jeśli pozwany i powód mieszkali w tej samej prowincji, a jeśli nie to 20 lat).

-        Przesłanki potrzebne do zasiedzenia:

*  Res habilis – rzecz musiała nadawać się do zasiedzenia – wyłączono rzeczy skradzione, nabyte siłą, wyjęte z obiegu, zbiegli niewolnicy, rzeczy należące do skarbu państwa/cesarza/Kościoła.

*  Titulus – oparte na prawdziwym i słusznym tytule

*  Fides – przekonanie, że zbywca jest właścicielem. Liczyła się dobra wiara początkowa. Późniejsza jej utrata nie zmieniała stanu. W przypadku emptio-venditio dobrą wiarę należało mieć w chwili zawarcia umowy i wydania towaru.

*  Possessio – nieprzerwane władanie rzeczą. Przerwanie powodowało konieczność rozpoczęcia ponownego zasiedzenia. Można było oddać w detencję.

*  Tempus – odpowiedni czas – 1 rok dla ruchomości, 2 lata dla nieruchomości. Zmiana za Justyniana. Spadkobierca mógł kontynuować zasiedzenie, o ile spełniał inne wymogi.

-        W prawie archaicznym zasiedzenie niwelowało braki formalne przy przeniesieniu własności (zła forma wydania res mancipi) oraz braki materialne (wymóg by zbywający był właścicielem). W prawie justyniańskim po zniesieniu res mancipi usuwało tylko braki materialne.