Student Prawa

Umowa wzajemna przez którą właściciel nieruchomości zobowiązuje się przenieść jej własność na nabywcę, a nabywca w zamian za to zobow. się zapewnić zbywcy lub osoby jej bliskiej dożywotnie utrzymanie.

6 cech charakterystycznych:

1)      Zbywcą własności może być tylko os. fizyczna

2)      Nabywcą może być każdy

3)      Dożywocie może być ustanowione:

a)      Dla zbywcy wyłącznie

b)      Kumulatywnie dla zbywcy i os. bliskich

c)      Wyłącznie na rzecz os. bliskich

4)      Przedmiotem zbycia może być własność każdej nieruchomości

5)      Umowa o dożywocie pełni funkcję alimentacyjną (zaspokojenie potrzeb egzystencjonalnych dożywotnika)

6)      Umowa zawarta w formie aktu notarialnego (bo przeniesienie własności)

Treść dożywocia

Umowa określa jakie obowiązki spoczywają na nabywcy własności nieruchomości.

SN: treść powinna być na tyle szeroka, aby dożywotnik nie musiał szukać innych źródeł utrzymania.

Jeżeli umowa nie precyzuje to art. 908 § 1 KC:
- przyjęcie dożywotnika jako domownika

- dostarczenie mu wyżywienia, ubrania, mieszkania, światła i opału

- pielęgnacja w chorobie

- sprawienie mu własnym kosztem pogrzebu odpowiadającego zwyczajom miejscowym

Dodatkowo:

- użytkowanie części nieruchomości (np. ogródek)

- służebność mieszkania lub inna służebność osobista

- uprawnienie do powtarzających się świadczeń należących do treści prawnej dożywocia

Zobowiązanie realne à przeniesienie własności nieruchomości następuje z jednoczesnym obciążeniem tej nieruchomości prawem dożywocia – stosuje się przepisy o ograniczonych prawach rzeczowych.

Interesy dożywotnika dodatkowo wzmocnione są tym, że w razie zbycia nieruchomości nabywca ponosi osobistą odpowiedzialność za świadczenie objęte tym prawem, chyba że stały się one wymagalne kiedy nieruchomość nie była jego własnością.

Skutek à w razie zbycia nabywca wstępuje ex lege w miejsce poprzedniego właściciela będącego kontrahentem dożywotnika.

Prawo dożywotnika jest niezbywalne i gaśnie wraz z jego śmiercią.

Zmiana dożywocia na rentę (art.913 KC)

1)      Jeżeli z jakichkolwiek powodów wytworzą się między zobowiązanym a dożywotnikiem takie stosunki, aby nie można było wymagać, aby pozostali w bezpośrednim stosunku, sąd na żądanie jednej ze stron może zmienić wszystkie bądź niektóre uprawnienia na dożywotnią rentę odpowiadającą wartości tych świadczeń (nie ma znaczenie po której stronie leżą przyczyny uzasadniające rozwiązanie)

è  Z żądaniem takim może wystąpić  kontrahent dożywotnika lub dożywotnik

2)      W razie zbycia nieruchomości dożywotnik może żądać zmiany prawa dożywocia na dożywotnią rentę odpowiadające wartości tego prawa (art. 914 KC)

Rozwiązanie umowy

- w przypadkach wyjątkowych sąd może rozwiązać umowę o dożywocie (przysługuje nabywcy i dożywotnikowi, który zbył nieruchomość)

è  Uprawnienie to ma charakter ściśle osobisty

è  Wyrok działa ex tunc (na przyszłość)

Uznanie umowy za bezskuteczną:

KC łagodzi przesłanki wobec osoby uprawnionej do obowiązku alimentacyjnego (art. 916 KC)

Nie można żądać po upływie 5 lat od daty zawarcia tej umowy.