Student Prawa

Teorie substratu – cechą wspólna tych teorii jest to, że starają się udowodnić, że osoba prawna istnieje realnie:

I. Teorie substratu osobowego:

a)      teorie organiczne – związki są pojmowane jako organizmy społeczne  mające, podobnie jak człowiek, własną wolę i żyjące własnym życiem; teoria została rozciągnięta też na zakłady, różnica jest taka, że korporacje same tworzą swoją wolę, a zakład czerpie ją z woli założyciela,

b)      teorie kolektywu obiektywnego – każda osoba prawna jest kolektywem osób, osoby prawne są więc bytem istniejącym realnie, a nie fikcjami; jedni kolektyw widzą w osobach destynariuszy korzystających z zakładu, inni w grupie składającej się z założyciela i późniejszych darczyńców, jeszcze inni w osobach zarządców.

II. Teorie substratu nieosobowego – nie akceptują poglądów, że osoba prawna jest organizmem, ani też że jest kolektywem osób fizycznych, za to wskazuje na inne istotne cech każdej osoby prawnej.

a)      teoria majątku celowego – osoba prawna ma majątek celowy, co stanowi jej istotna cechę, jako osoby prawnej,

b)      teoria własności zbiorowej (kolektywnej) - osobą prawną jest to forma własności należąca do pewnej grupy ludzi,

c)      teorie wspólnego interesu i celu – teorie te utrzymują, że realnymi podmiotami prawa są osoby fizyczne, natomiast „osoba prawna” to termin używany dla wygody; materialnym elementem prawa jest wspólny interes (jedne teorie), jak również cel łączący daną zbiorowość (inne teorie).

Teorie pierwszego, jak i drugiego rodzaju nie są uniwersalne na tyle, by można było stosować je zarówno do korporacji jak i zakładów!