Student Prawa

a)    Była reakcją na francuską rewolucję; wyrastała w walce o

przezwyciężenie oświeceniowych tradycji ideologii niemieckiej, zwłaszcza zaś koncepcji prawa natury.

Pierwsze tezy szkoły sformułował na początku stulecia cywilista, Gustaw von Hugo. Jego tytułowa teza miała wsparcie w argumentacji historycznej; prawo tworzy przede wszystkim historia; powstaje ono w długim rozwoju w sposób samoczynny, niezależnie od aktualnych potrzeb i decyzji człowieka. Jednym słowem – ich twórcą jest zwyczaj.

Rozwinął tę tezę reprezentant szkoły – lotaryńczyk Karl Friedrich von Savigny – znakomity prawnik, autor cywilistycznych i romanistycznych dzieł. Jeden z zasłużonych twórców historii prawa jako nauki. Dla jego koncepcji prawoznawstwa właściwej całej niemieckiej szkole historycznej; największe znaczenie ma rozprawa pt. O powołaniu naszych czasów do ustawodawstwa i nauk prawa ( 1814 ). Praca powstała jako protest przeciwko idei kodyfikacji prawa cywilnego w państwach Rzeszy, głoszonej wtedy z zapałem przez heidelberskiego profesora Antoniego Thinaut.

Savigny odrzucał prawo natury: nauczycielką życia jest historia, albowiem cała teraźniejszość to nic innego jako organiczny wytwór przeszłości. Konstrukcja ta pochodziła od Burke’a Burka podobnie jak tam, jej funkcją był konserwatyzm. Celem powstrzymania niepokojących tendencji, występujących w dniu dzisiejszym, należy udać się po naukę do wczorajszej, a jeszcze lepiej przedwczorajszej przeszłości.

Skoro teraźniejszość w sposób nieuchronny jest uwarunkowana przez przeszłość, to jedyną drogą działania w teraźniejszości jest świadome podporządkowanie się przyszłości przez jej zgłębianie i wykorzystanie tkwiących w niej wartości. Naród w rozumieniu przedstawicieli szkoły to bynajmniej nie suma jednostek. Naród to spójnia psychiczna, organiczna całość złożona z organicznych grup. Tym, co społeczeństwo wiąże w całość, jest właśnie duch narodu, ujawniający się w takich zjawiskach jak prawo, język, obyczaje, państwo. Duch narodu jest wszędzie różny.

Koncepcja historyzmu była irracjonalna. Zastępowała racjonalistyczny indywidualizm oświecenia, głoszący aktywną postawę wobec świata – konstrukcję narodu jako idealnej osobowości, która kształtuje swój byt żywiołowo i której zadaniem  jest strzec ducha narodu, czyli dotrzymywać wierności narodowym tradycjom historii.