Student Prawa

a)      Arystoteles: (384-322), uczeń Platona (później zagorzały ideowy przeciwnik), najwybitniejsza postać greckiej kultury, posiadał rozległą wiedzę (przyrodoznawstwo, fizyka, logika, ekonomia, etyka, estetyka, polityka). Był synem lekarza, urodzony w przygranicznej Stagirze; podobnie jak Platon, który założył Akademię, utworzył Liceum, przez wiele lat był wychowawcą Aleksandra Macedońskiego.

• poglądy Arystotelesa:

-          wypracował nową metodę badawczą (doświadczenie empiryczne ważniejsze od apriorycznych założeń)

-          na gruncie nauki o państwie odrzucił platoński obraz idealnej polis, dobrej na wszystkie okoliczności

-          państwo należy do tworów natury, jest syntezą mniejszych wspólnot, rodzinnych i wiejskich, odznacza się samowystarczalnością, celem państwa jest zapewnienie wszechstronnego rozwoju materialnych i duchowych potrzeb człowieka

-          ustrój państwa zależy od wielu czynników: położenie geograficzne, siła społeczeństwa, stan gospodarki, wielkość terytorium i charakter narodu

-          podział na dobre (interes ogółu) i złe państwo (interes jednostki)

-          Arystoteles rozumiał że rządy mogą przejmować bogaci (oligarchia), albo biedni (demokracja), ale osobiście wolał trzecie rozwiązanie, a mianowicie rządy klasy średniej (tzw. politea)

-          był zwolennikiem polityki „złotego środka”

-          podział społeczny warunkuje status materialny (bogaci, klasa średnia, biedni)

-          cnotami klasy średniej, zdaniem Arystotelesa są: umiarkowanie, rozsądek, „kroczenie” po środku drogi

-          jego poglądy na kwestie niewolnictwa były typowe dla ówczesnego porządku społecznego, jednakże uważał, że jest to stan przejściowy (rozwój techniki miał wyprzeć niewolników z produkcji)

-          niewola zdaniem Arystotelesa wynika z:

~    prawa natury (np. urodzenie w niewoli)

~    prawa pozytywnego (czyli prawa stanowionego przez człowieka w ramach organizacji państwowej; np. niewola z mocy prawa wojennego)

-          myśl arystotelesowska będzie inspirowała rozwój wielu doktryn epoki feudalnej i wczesnych czasów nowożytnych