Student Prawa

Istotną zmianą w porównaniu z panującymi w średniowieczu poglądami na odpowiedzialność karną było rozpowszechnienie się za pośrednictwem Caroliny zasady winy, jako podstawy odpowiedzialności. Carolina opierała się na założeniu, że o przestępstwie decyduje nie skutek zewnętrzny, ale zamiar. Od stopnia złego zamiaru i świadomości sprawcy Carolina uzależniała zakres odpowiedzialności.

Konsekwencją tego było wyodrębnienie różnych stopni winy, a w szczególności odróżnienie czynu popełnionego umyślnie od czynu popełnionego nieumyślnie. Wyróżniono również przestępstwa popełnione przypadkowo – a więc bez winy sprawcy. Przestępstwa te z reguły nie podlegały karze publicznej a jedynie rodziły obowiązek odszkodowania pieniężnego.

Ważnym było uwzględnienie przy rozpatrywaniu przestępstw – okoliczności ich popełnienia, które wpływały na istnienie i zakres odpowiedzialności (przymus fizyczny wyłączający wolę sprawcy, niedojrzałość psychiczna, choroba umysłowa, obrona konieczna, stan wyższej konieczności np. kradzież z nędzy) .