Student Prawa

Powód – actor (od słowa ago- agere – działać, procesować się)

Pozwany – reus

W pierwszej części in iure stawić się musiały obie strony procesowe. W drugiej fazie aqud iudicem w razie niestawienia się jednej ze stron do południa, sędzia wydawał wyrok na korzyść strony obecnej.

1. W procesie legisakcyjnym strony musiały występować osobiście.

2. W procesie formułkowym w obu fazach postępowania strony mogły się posługiwać zastępcami:

a) Kognitor (cognitor) – zastępca ustanowiony w sposób uroczysty i w obecności przeciwnika procesowego,

b) Prokurator (procurator) – zastępca ustanowiony pod nieobecność strony przeciwnej,

c) Opiekun – za osobę podlegającą opiece,

d) Syndicus – zastępca osoby prawnej,

e) Oratores (advocati, patroni) – mówcy sądowi, pełnili jedynie rolę rzecznika a nie zastępcy, wygłaszali mowy sądowe, i nie byli zbyt obeznani z prawem (spełniał funkcje bezpłatnie chyba że klient dobrowolnie uiścił na jego rzecz ekwiwalent tez uczynił jakieś przysporzenie majątkowe w formie zapisu – legatum – testamentowego)