Student Prawa

Pełnomocnik w procesie karnym to pomocnik pozostałych stron (poza oskarżonym). Działa on nie „obok" jak w przypadku obrońcy oskarżonego, lecz „za" oskarżyciela prywatnego, oskarżyciela posiłkowego, powoda cywilnego lub pokrzywdzonego w postępowaniu przygotowawczym. Także inna osoba (nie strona) może ustanowić pełnomocnika, jeśli wymagają jej tego interesy w toczącym się postępowaniu, (art. 87 § 2). Sąd, a w postępowaniu przygotowawczym prokurator może jednak odmówić dopuszczenia do udziału w postępowaniu takiego pełnomocnika, jeśli uzna, że nie wymaga tego obrona interesów osoby niebędącej stroną Pełnomocnika może też ustanowić podmiot zobowiązany do zwrotu korzyści majątkowej na rzecz Skarbu Państwa (art. 416 § 4) i osoba dochodząca odszkodowania za niesłuszne skazanie lub tymczasowe aresztowanie po śmierci oskarżonego (art. 556 § 3 k.p.k.)

Stanowisko pełnomocnika w stosunku do jego mocodawcy jest, więc inne niż obrońcy i pomiędzy tymi instytucjami zachodzą istotne różnice. W stosunku do pełnomocnika ustawa, (inaczej niż do obrońcy), nie przewiduje nakazu przedsiębrania czynności procesowych jedynie na korzyść mocodawcy. Może on, więc cofnąć powództwo cywilne, a także odstąpić od oskarżenia posiłkowego, jeśli strona go do tego upoważni. Pełnomocnik musi zawsze działać w dobrej wierze i w granicach pełnomocnictwa. W razie rozbieżności w oświadczeniach woli pomiędzy stroną a pełnomocnikiem, decyduje wola mocodawcy, ponieważ pełnomocnik jest związany wolą mocodawcy i jego wskazówkami.