Student Prawa

Odpowiedzialność spółki za zobowiązania – za zobowiązania sp. jawnej odpowiada przede wszystkim spółka, jako odrębny od wspólników podmiot. Stroną we wszystkich umowach, podmiotem dokonującym czynności prawnych jest spółka, a nie wspólnicy. Zatem wierzycielem jest spółka, a nie wspólnicy. Z drugiej strony przepisy wprowadzają odp. osobistą wspólników za zobowiązania spółki. Ta odp. ma charakter osobisty, nieograniczony a także solidarny. Solidarność jest zarówno pomiędzy wspólnikami, jak i spółką. Na mocy art.31 KSH ta odp. ma jednak charakter subsydiarny – subsydiarność wyraża się w tym, iż w toku postęp. egzekucyjnego wierzyciel może prowadzić egzekucję z majątku osobistego wspólników ale dopiero po przeprowadzeniu bezskutecznej egzekucji z majątku spółki. Ta subsydiarność została ograniczona do postęp. egzekucyjnego – dopiero w tej fazie wierzyciel ma obowiązek sięgania najpierw do majątku spółki, a potem dopiero ma możliwość przejścia na majątek osobisty wspólników.

Jeśli chodzi o dochodzenie wierzytelności od spółki – przede wszystkim wierzyciel spółki może dochodząc swych roszczeń, na pierwszym planie pozwać spółkę. Jeśli pozew jest uzasadniony, sąd wyda wyrok zasądzający od spółki. Wierzyciel przystępuje do egzekwowania swych należności, uzyskując klauzulę wykonalności na spółkę. Kieruje egzekucję do majątku spółki. Jeżeli egzekucja z majątku spółki okaże się bezskuteczna, to na podstawie wyroku wydanego przeciwko spółce, wierzyciel może uzyskać klauzulę wykonalności na wspólników, pomimo, iż wspólnicy nie są wymienieni jako pozwani (art.778¹ KPC). Na podstawie tej klauzuli wierzyciel będzie mógł podjąć egzekucję z majątku osobistego wspólników spółki. W tym wypadku wierzyciel wybiera, od którego ze wspólników będzie dochodził należności. Czy istnieje możliwość pozwania samych wspólników od razu? Art.31§2 stanowi, iż nie ma przeszkód do pozwania wcześniejszego wspólników, zanim egzekucja okaże się bezskuteczna wobec spółki. Jeśli wierzyciel pozwie tylko wspólników spółki, czy też jednego ze wspólników, sąd wyda wyrok, zostanie nadana klauzula wykonalności na taki wyrok, ale wierzyciel nie będzie mógł egzekwować z majątku osobistego wspólnika, tak długo, jak nie wykaże że egzekucja przeciwko spółce jest bezskuteczna, albo jest oczywiste, że będzie bezskuteczna. Trzeba pamiętać, iż wyrokowi przeciwko wspólnikom nie można nadać klauzuli wykonalności przeciwko spółce (nie ma tej odwrotnej zależności!).

Najkorzystniej zatem jest pozwać jednocześnie spółkę oraz wszystkich wspólników, gdyż:

- mamy wymienionych wspólników w wyroku,

- nie wpłynie w żadnym stopniu na uzyskanie klauzuli wykonalności przeciwko nim to, że w międzyczasie przestaną być wspólnikami spółki. Trzeba pamiętać, iż art.778¹ KPC pozwala na wydanie klauzuli wykonalności wyrokowi przeciwko spółce na wspólników ale tych którzy są wspólnikami w momencie nadawania klauzuli wykonalności. Gdyby zatem nastąpiły zmiany w składzie osobowym wspólników, należy wytoczyć nowe powództwo przeciwko wspólnikowi który ustąpił. Jednak on dalej w sensie cywilno-prawnym odpowiada, tylko w sensie praktycznym musimy uzyskać wyrok przeciwko niemu,

- czy wytoczenie powództwa przeciwko spółce przerywa bieg przedawnienia przeciwko wspólnikom? Generalnie przerywa, ale kwestia jest sporna, dlatego też wytaczając powództwo od razu przeciwko spółce i wspólnikom, mamy jasność, że następuje przerwanie biegu przedawnienia zarówno przeciwko spółce, jak i przeciwko wspólnikom.

Szczególne przypadki odpowiedzialności wspólników:

a) art.32 – osoba która przystępuje do spółki w wyniku zmiany umowy jako jej nowy wspólnik, odpowiada za te zobowiązania, które powstały także przed jej przystąpieniem do spółki. Mamy tutaj do czynienia z tzw. kumulatywnym przystąpieniem do długu. Regulacja ta dot. sytuacji gdy rozszerzamy skład osobowy spółki.

b) zawarcie umowy sp. jawnej z osobą, która wcześniej prowadziła przedsiębiorstwo a następnie przedsiębiorstwo zostało wniesione jako wkład do spółki – w tym wypadku drugi wspólnik odpowiada także za zobowiązania związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa z okresu przed zawarciem umowy sp. jawnej. Ustawodawca posługuje się terminem „przedsiębiorca jednoosobowy” – chodzi o osobę fiz. która wcześniej prowadziła dział. gosp., zaewidencjonowaną w ewidencji dział. gosp.

Czy spółka również ponosi odp. za zobowiązania związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa? Jeśli przedsiębiorstwo jest wnoszone jako wkład do spółki, to spółka jest nabywcą przedsiębiorstwa i odpowiada na zasadach ogólnych KC, tak jak nabywca przedsiębiorstwa, za zobowiązania związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa.

Art.10 KSH – zbycie ogółu praw i obowiązków -  nabywca ogółu praw i obowiązków ponosi odp. osobistą i solidarną, za te zobowiązania które powstały przed nabyciem tych ogółu praw i obowiązków w spółce (przypadek kumulatywnego przystąpienia do długu). Regulacja ta dot. sytuacji kiedy jeden wspólnik odchodzi, a drugi wchodzi na jego miejsce.