Student Prawa

W dobie powstawania scentralizowanej monarchii stanowej pojawiają się tendencje zmierzające do likwidacji prawnego partykularyzmu. W średniowieczu prawo zwyczajowe bywało spisywane np. z prywatnej inicjatywy lub na rozkaz władcy w celu lepszego poznania prawa. Spisy na ogół były dokonywane przez ludzi wykształconych na uniwersytetach – stąd też treści praw zwyczajowych były często mniej lub bardziej zniekształcone – osoba spisująca odbierała prawo zwyczajowe przez pryzmat prawa rzymskiego i kanonicznego.

Spisy prawa prowadziły do częściowego zmniejszania zjawiska partykularyzmu prawa, gdyż często korzystali z nich sędziowie – i na ich podstawie wydawali wyroki.

Jedyny nie zniekształcony spis prawa zwyczajowego to tzw. Zwierciadło Saskie. Praca ta powstała w latach 1220-1235 i zawierała prawo zwyczajowe wschodniej Saksonii. Jego autorem był ławnik sądowy Eike von Repgow – który nie studiował na żadnym uniwersytecie i stąd jego dzieło było wolne od naleciałości prawa kanonicznego i rzymskiego.

Praca składała się z dwóch części: prawo ziemskie i prawo lenne, a poza prawem zwyczajowym zawierała niektóre ustawy cesarskie i przepisy prawa kanonicznego.

Autor zwierciadła wypowiadał się o wyższości władzy cesarskiej nad papieską. Część pierwsza Zwierciadła zyskała wielki rozgłos. Przetłumaczona została także na j. polski i wywarła duży wpływ na kształtowanie się prawa m.in. w miastach polskich. W 1535 r. uznana została za oficjalny zbiór prawa obowiązującego w sądach miejskich.