Student Prawa

-        Zobowiązanie powstałe ze spełnienia nienależnego świadczenia.

*  W przypadku świadomego przyjęcia nienależnego świadcze­nia – actio furti.

*  W przypadku nieświadomego przyjęcia – condictio indebiti.

-        Zobowiązanie jednostronne, ścisłego prawa. Zbliżone do pożyczki.

-        Jedyne zobowiązanie quasi ex contractu, o którym Gaius wspomina w Instytucjach (G. 3, 91).

-        Prawo rzymskie nie stworzyło generalnej koncepcji odpowiedzialności za bezpod­stawne wzbogacenie. Istniały jednak poszczególne przypadki, w których stosowano skarg (condictiones) o odzyskanie bezpodstawnego wzbogacenia. Były to przykładowo:

*  condictio ob rem dati oraz condictio causa data causa non secuta, stosowane przy kontraktach realnych nienazwanych;

*  condictio ob turpem causam – w przypadku przyjęcia przysporzenia w celu powstrzymywania się od działania haniebnego lub wykonywania obowiązku prawnego. Nie można było żądać zwrotu, jeśli działanie dającego też było haniebne, np. łapówka;

*  condictio furtiva – w przypadku złodzieja, którego majątek powiększył się o wartość uzyskaną ze sprzedaży rzeczy skradzionej. Skarga ta konkurowała z rei vindicatio;

*  condictio sine causa lub condictio ob iniustam causam – stosowane w przypadku wypełnienia zobowiązania, które było pozbawione podstawy prawnej lub opierało się na przyczynie ważnej wedle ius civile, ale ocenianej negatywnie przez prawo pretorskie.