Student Prawa

- w starożytnym Rzymie jako delikt;

- w porządkach prawnych:

* system romańśki – w kodeksach;

* system germańśki – odrębne ustawy;

- zagadnienie odpowiedzialności osoby trzeciej – mechanizm uzasadniający ingerencję osoby trzeciej w ważność czynności – TEORIE:

1* negujące odpowiedzialność osoby trzeciej – teoria egzekucyjna – skarga jako specyficzny środek egzekucyjny (odrzucone w RP);

2* uznające istnienie zobowiązania osoby trzeciej – teoria zobowiązania wynikającego z ustawy (527 i następne) – teoria deliktowa;

!!sprawa!! Dresdner Bank udzielił kredytu pewnej parze. Żyli ponad stan, a gdy zorientowali się, że grozi im bankructwo, przekazali synowi w darowizine willę we Francji. Bank pozwał syna. Sąd francuski ustala właściwość miejscową – we Francji – teoria deliktowa, a w Niemczech – teoria egzekucyjna. Sąd zwrócił się do ETS z ustaleniem charakteru skargi pauliańskiej. ETS ulokował ją w sferze obligacyjnej, a nie jako prawo quasi rzeczowe.

- przesłanki skargi:

* obiektywne - dokonanie czynności prawnej z pokrzywdzeniem wierzyciela;

POKRZYWDZENIE (527 § 2) – dłużnik stał się stale niewypłacalny albo niewypłacalny w wyższym stopniu niż przed dokonaniem czynności;

* subiektywne:

> działanie dłużnika ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli (po stronie dłużnika) – ulega złagodzeniu w dowodzeniu wierzyciela przez istnienie domniemania działania ze świadomością pokrzywdzenia (529);

> wiedza soby trzeciej lub możliwość dowiedzenia się przy zachowaniu należytej staranności o takim charakterze działania – ulega złagodzeniu w dowodzeniu wierzyciela przez:

! domniemanie spełnienia przesłanki w sytuacji, gdy osoba trzecia pozostaje w bliskim stosunku z dłużnikiem;

! domniemanie świadomości, gdy osobą trzecią jest przedsiębiorca będący w stałych stosunkach z dłużnikiem;

! uzyskanie bezpłatnie korzyści majątkowej od dłużnika (nabycie bezpłane nie podlega ochronie).

- realizacja skargi:

* w drodze powództwa (527 § 1) – bezskuteczność względna;

* zarzut wobec osoby trzeciej, np. dłużnik sprzedał auto, ale nie wydał go, a jego wierzyciel skierował do postępowania egzekucyjnego, wówczas wierzyciel podnosi zarzut wobec osoby trzeciej;

- osoba trzecia może zwolnić się z długu przez:

* zaspokojenie wierzyciela;

* wskazanie składników majątku dłużnika, z którego można zaspokoić.

- uznanie czynności prawnej za bezskuteczną można podjąć w ciągu 5 lat od dnia dokonania czynności;

!! sprawa!! Osoba trzecia dokonała dalszego zbycia. Czy wierzyciel może występować bezpośrednio wobec osoby, której sprzedano przedmiot?

TAK, o ile ta osoba wiedziała o okolicznościach

A jak nie wiedziała

- rozszerzono ochronę wierzyciela – w przypadku odpłatnego rozporządzenia można żądać zwrotu korzyści za ten przedmiot (tj. żąda od osoby trzeciej zwrotu korzyści, a od dłużnika naprawienia szkody).