Student Prawa

- to organy przedstawicielskie, wyłącznie szlacheckie

- zaczęły się kształtować na przełomie XIV i XV w.

- lauda – uchwały sejmików

- obradom sejmików przewodniczył marszałek wybierany przez szlachtę

Zasada głosowania:

- nie było reguł w całym kraju

- zasada jednomyślności (nie było jej na sejmikach wyborczych)

- zasada większości głosów

- wyróżniamy podział:

1. wg obszaru działania:

- sejmiki powiatowe na Litwie (a w Polsce były sejmiki ziemskie dla ziemi i sejmiki wojewódzkie dla województw)

- sejmiki prowincjonalne zw. generałami to sejmiki, które były dla danej prowincji, np. był generał pruski dla Prus

- odbywały się przed sejmem, po wyborze posłów

- zadanie: ustalenie wspólnej linii postępowania na sejmie

- sejmiki dla Wielkopolski odbywały się w Kole, a dla Małopolski w Korczynie

- w XVII w. zanikły sejmiki prowincjonalne, pojawiają się sesje narodów: litewskiego            i koronnego

- zadanie: ustalenie wspólnej linii postępowania Litwinów i Polaków

- wyjątek: generał pruski nie został zlikwidowany i przetrwał aż do pierwszego rozbioru, jedyny sejmik dwuizbowy, jedyny sejmik, w którym zasiadali mieszczanie obok szlachty.    W izbie wyższej zasiadali przedstawiciele tzw. wielkich miast (Gdańsk, Toruń, Elbląg)          a w izbie niższej przedstawiciele miast mniejszych

2. wg treści obrad:

- sejmik przedsejmowy: zwoływany przez króla, który przysyłała swojego legata                     i przedstawiał propozycje obrad na sejmie, szlachta dyskutowała o tym, wybierała posłów na sejm i zaopatrywała je w instrukcje poselskie, spisywano je, a posłowie przysięgali, że będą ich przestrzegać. Poseł był przedstawicielem szlachty ze swojego województwa. Czasami sejmik dawał posłom pełną swobodę. Gdy poseł złamał instrukcję, nic się nie działo. Nie ponosił za to żadnej odpowiedzialności karnej ani cywilnej.

- sejmik relacyjny: odbywał się po sejmie i posłowie składali tam relacje z obrad sejmu

- sejmik elekcyjny: nie ma nic wspólnego z wolną elekcją, wybierano na nim kandydatów na urzędy sądowe ziemskie np. urząd sędziego ziemskiego wybierano 4 kandydatów a potem król mianował jednego; zwoływany nieregularnie, w razie potrzeby; zwoływał go                    i przewodniczył mu wojewoda

- sejmik kapturowy: tylko w okresach bezkrólewia

- sejmik deputacki: od 1578 r. zwoływany raz w roku, wybierano na nim deputatów, czyli sędziów Trybunału Koronnego i Litewskiego

- sejmik gospodarczy: charakterystyczny dla wieku XVII, ukształtował się z sejmiku relacyjnego, zajmował się sprawami gospodarczymi, np. dokonywał podziału rozkładu podatków centralnych, uchwalał podatki lokalne, wybierał komisarzy do ………………………. A nawet dokonywał zaciągów niewielkich oddziałów wojskowych tzw. żołnierz powiatowy (wojsko, które tłumiło bunty chłopów)

- w II połowie XVII w. i w I połowie XVIII w. sejm funkcjonował tak fatalnie, że jego rolę częściowo przejęły sejmiki. Stąd ten okres nazywa się rządami sejmikowymi, bo to one były najważniejszymi organami państwa. Było to możliwe dzięki zasadom:

1. suma laudów sejmikowych równa się konstytucji sejmowej (jeżeli sejm został zerwany, to król odwoływał się do sejmików)

2. zasada limitacji obrad sejmików, to zasada odraczana, od II połowy XVII w. sejmiki przerywały swoje narady i przenosiły je na inny termin (uniezależniały się od woli królewskiej).