Student Prawa

ROZPATRYWANIE PROJEKTU USTAWY PRZEZ SEJM:

– art. 119 → Sejm rozpatruje projekt w trzech czytaniach;

* czytanie – rozpatrzenie projektu ustawy na posiedzeniu plenarnym Sejmu;

– PIERWSZE CZYTANIE:

* na posiedzeniu lub w komisji (art. 37 RSejm), ale musi być na posiedzeniu gdy dot. ustaw:

→ zmiana Konstytucji;

→ budżetowe;

→ dot. wyboru Prezydenta, Sejmu, Senatu oraz samorządu;

→ regulujące ustrój i właściwość władz publicznych;

→ kodeksów;

→ gdy przemawiają za tym ważne względy może tak zdecydować Marszałek;

* obejmuje (art. 39 RSejm):

→ uzasadnienie projektu przez wnioskodawcę;

→ debatę w sprawie ogólnych zasad projektu;

→ pytania posłów i odpowiedzi wnioskodawcy;

* gdy na posiedzeniu → (art. 39 RSejm) kończy się uchwałą o skierowaniu do komisji (z możliwością wyznaczenia jej terminu sprawozdania) albo o odrzuceniu projektu w całości (jeśli był taki wniosek);

* właściwe prace toczą się w komisjach (szczególna rola K. Ustawodawczej) č komisje mogą powoływać podkomisje (art. 41 RSejm) → biorą pod uwagę opinie innych komisji i posłów, mogą też wysłuchać zaproszonych ekspertów (art. 42 ust. 1 RSejm) č Marszałek może zwrócić wnioskodawcy projekt do przepracowania projektu z rozważeniem zmian postulowanych przez komisje oraz przedstawienie skutków tych zmian, potem projekt ten Marszałek kieruje wprost do komisji (art. 42 ust. 5 RSejm) č ze swoich prac komisje przedstawiają sprawozdanie (art. 43 ust. 1 i 2 RSejm), w którym komisja może wnioskować przyjęcie projektu bez poprawek albo przyjęcie tekstu z poprawkami w formie tekstu jednolitego albo odrzucenie projektu č wnioski mniejszości (art. 43 ust. 3) wnioski i propozycje poprawek zgłoszone pisemnie, ale odrzucone przez komisję, na żądanie wnioskodawcy mogą być dołączone do sprawozdania;

* rola K. Ustawodawczej → gdy tylko w tej komisji – prace j/w; a gdy w innej komisji, KU może wysłać tam swojego przedstawiciela, który ma prawo proponowania poprawek i wniosków, ale bez prawa głosowania. Jeśli te wnioski nie zostaną przyjęte, KU może zwrócić się o ich ponowne rozpatrzenie, a gdy ponownie zostaną odrzucone są dołączane do sprawozdania z zaznaczeniem, że pochodzą od KU;

– DRUGIE CZYTANIE:

* obejmuje (art. 44 RSejm):

→ przedstawienie sprawozdania komisji;

→ przeprowadzenie debaty oraz zgłaszanie poprawek i wniosków przez posłów, wnioskodawcę i RM (TK: poprawki nie mogą całkowicie zmieniać treści, gdyż stanowiłoby to obejście przepisów o inicjatywie);

* sejm może projekt ponownie skierować do komisji lub od razu przejść do trzeciego czytania (art. 48 RSejm);

* wnioskodawca może wycofać projekt do zakończenia drugiego czytania (art. 119 ust. 4);

– TRZECIE CZYTANIE:

* obejmuje (art. 49 RSejm):

→ przedstawienie dodatkowego sprawozdania komisji lub przedstawienie przez posła sprawozdawcę poprawek i wniosków zgłoszonych w 2-gim czytaniu;

→ głosowanie

* porządek głosowania (art. 50):

→ wniosek o odrzucenie;

→ poprawki do poszczególnych art. od najdalej idących;

→ całość projektu w brzmieniu zaproponowanym przez komisje, ze zmianami wynikającymi z przegłosowanych poprawek;

Ä Marszałek może odmówić poddania pod głosowanie poprawki uprzednio przedłożonej komisji;

Ä Marszałek może odroczyć głosowanie nad całością, by sprawdzić czy na skutek poprawek nie ma sprzeczności w projekcie;

* do uchwalenia ustawy konieczna jest zwykła większość przy ½ obecnych (art. 120);

* uchwaloną ustawę Marszałek przesyła niezwłocznie Marszałkowi Senatu i Prezydentowi (art. 121 ust. i art. 52 RSejm);

ROZPATRYWANIE USTAWY PRZEZ SENAT:

– konieczny etap, ale nie jest konieczna zgoda Senatu (tylko do zmiany Konstytucji albo ustawy ratyfikującej z art. 90;

– ustalone ramy czasowe:

* 30 dni (art. 121 ust. 2);

* 20 dni dla ustawy budżetowej (art. 223);

* 14 dni dla ustaw pilnych (art. 123 ust. 3);

– jeśli w tym terminie Senat nie podejmie uchwały, ustawę uznaje się za uchwaloną w brzmieniu przyjętym przez Sejm i Marszałek Sejmu przekazuje ją do podpisu Prezydentowi (art. 121 ust. 3);

– procedura podobna jak w Sejmie → Marszałek przekazuje do komisji č w ciągu 2 tygodni proponuje sposób ustosunkowania się do ustawy č posiedzenie Senatu, debata i głosowanie;

– Senat może:

* przyjąć ustawę bez poprawek;

* odrzucić ustawę (niedopuszczalne w przypadku ustawy budżetowej – art. 223);

* wprowadzić poprawki;

– kwestia sporna → zakres poprawek – Senat jest ograniczony zakresem spraw uregulowanych w ustawie (szerokość regulacji), a wnoszenie poprawek wykraczających poza tą szerokość to ukryta inicjatywa ustawodawcza. Nie jest ograniczony w głębokości regulacji;

– podejmuje uchwały zwykłą większością przy ½ obecnych (art. 120 w zw. z art. 124), a następnie przekazuje Marszałkowi Sejmu;

ROZPATRZENIE PRZEZ SEJM UCHWAŁY SENATU:

– uchwałę Senatu Marszałek Sejmu przekazuje do komisji, która poprzednio zajmowała się tym projektem (art. 54 RSejm), która może zaproponować:

* przyjęcie uchwały w całości lub części;

* odrzucenie uchwały;

→ jeśli jakąś poprawkę Senatu uważa się za niedopuszczalną, należy ją odrzucić, choć czasem pozostawiano ją bez rozpatrzenia, ale wtedy istnieje niebezpieczeństwo zakwestionowania ustawy przed TK z powodu naruszenia procedury;

– odrzucenie poprawek lub całej uchwały wymaga bezwzględnej większości, inaczej uważa się ją za przyjętą (art. 121 ust. 3) → nie ma terminu w którym Sejm musiałby zająć się uchwałą Senatu, dlatego w ten sposób można „utopić” uchwałę Senatu, gdy przeczeka ona do końca kadencji;

* pat legislacyjny → sytuacja, w której Sejm by przyjąć uchwałę Senatu potrzebował zwykłej większości, a by odrzucić 2/3;

PODPISANIE USTAWY PRZEZ PREZYDENTA:

– po zakończeniu w/w postępowania Marszałek Sejmu przekazuje ustawę do podpisu prezydentowi (art. 122 ust. 1), który może:

 

PODPISAĆ USTAWĘ (promulgacja) w ciągu 21 dni i zarządzić jej ogłoszenie (art. 122 ust. 2);

→ 7 dni w przypadku ustaw budżetowych (art. 224 ust. 1) i ustaw w trybie pilnym (art. 123 ust. 3);

→ to obowiązek prezydent (poza wyjątkiem z art. 122 ust. 4 zd. 1) i musi podpisać całą ustawę, a nie ma veta selektywnego (w USA – item veto);

→ najpierw ma charakter względny (może skorzystać z procedur zakwestionowania ustawy), a potem nabiera charakteru bezwzględnego;

 

WYSTĄPIĆ Z WNIOSKIEM DO TK W SPRAWIE ZGODNOŚCI Z K. (art. 122 ust. 3) → prewencyjna kontrola konstytucyjności;

→ uprawnienie o charakterze wyłącznym (nikt inny na tym etapie nie może tego) i samodzielnym (nie ma wymogu kontrasygnaty – art. 144 ust. 3 pkt. 9);

→ może dot. każdej ustawy (budżetowa i prowizorium – TK ma 2 miesiące – art. 224 ust. 2), a zmiana K. – kwestia nie jasna, ale jeśli tak, to tylko jeśli chodzi o zgodność z procedurą;

→ zarzut może dot.:

* niezgodności materialnej;

* naruszenie trybu;

* naruszenie kompetencji;

→ może wycofać wniosek zanim TK rozstrzygnie sprawę, ale wtedy musi podpisać (post. TK);

→ GDY TK UZNA ZA ZGODNĄ → obowiązek podpisania (art. 122 ust. 3 zd. 2), choć może w ramach kontroli następczej ponownie skierować do TK, gdyż praktyka stosowania może nadać ustawie treści niezgodne z K.;

→ GDY TK UZNA ZA NIEZGODNĄ → obowiązek odmowy podpisania (art. 122 ust. 4 zd. 1), ale jeśli TK uzna, że przepisy uznane za niekonstytucyjne nie są nierozerwalnie związane z ustawą to Prezydent może po opinii Marszałka Sejmu albo podpisać ustawę w okrojonym kształcie albo zwrócić ustawę do usunięcia niezgodności;

→ gdy zwróci w celu usunięcia niezgodności → Sejm poprawia, ale tylko to co zostało uznane za niekonstytucyjne i możliwe też zmiany redakcyjne dostosowujące ustawę po zmianach č rozpatruje to Senat, a jego uchwałę Sejm może odrzucić na zasadach ogólnych č przekazanie Prezydentowi, który ma możliwość przekazania jej ponownie do TK (ale nie ma veta z art. 122 ust. 5);

 

ZASTOSOWAĆ VETO USTAWODAWCZE – przekazanie ustawy do ponownego rozpatrzenie przez Sejm z umotywowanym wnioskiem (art. 122 ust. 5);

→ nie może dot. ustaw budżetowych i o prowizorium (art. 224 ust. 1 zd. 2), oraz o zmianie K. (art. 235 ust. 7);

→ może dot. tylko całej ustawy, ale może być wycofane w każdym momencie przed zakończeniem rozpatrywania go przez Sejm (orz. TK);

→ veto nie musi mieć uzasadnienia w zadaniach prezydenta z art. 126, gdyż wtedy znacznie zostałoby osłabione i np. niemożliwe byłoby veto z powodów ekonomicznych → K. nie wyznacza żadnych granic przedmiotowych dla veta, a art. 126 to nie enumeratywne wyliczenie zadań prezydenta;

→ ustawa wraca do komisji, która poprzednio się nią zajmowała (art. 64 RSejm), ale może jedynie zaproponować albo odrzucenie albo przyjęcie CAŁEJ ustawy → do przyjęcie potrzebne jest 3/5 przy ½ obecnych → obowiązek Prezydenta podpisania ustawy w ciągu 7 dni;

 

– ZARZĄDZENIE OGŁOSZENIA USTAWY → na jego podstawie premier ogłasza ustawę w Dz.U.;

* wejście w życie w ciągu 14 dni, chyba, że dany akt normatywny wyznacza inny termin (art. 4 ustawy o ogłaszaniu ...);

→ termin krótszy → w uzasadnionych przypadkach;

→ dzień ogłoszenia → gdy wymaga tego ważny interes państwa i zasady demokratycznego państwa prawnego nie stoją temu na przeszkodzie;

→ wsteczne działanie → gdy zasady demokratycznego państwa prawnego nie stoją na przeszkodzie;

* na tle orzecz. TK dot. retroaktywnego działania przepisów 3 zasady ogólne:

→ generalny zakaz, gdy przepisy pogarszają sytuację obywateli;

→ nakaz takiego vacatio legis, by adresaci mieli odpowiedni czas na przygotowanie się;

→ nakaz ustanowienia przepisów przejściowych, chroniących interesy w toku;

* wg art. 9 ustawy w Dz. U. ogłasza się: Konstytucję; ustawy, rozporządzenia prezydenta z mocą ustawy; rozporządzenia prezydenta, RM, premiera, ministrów z teką, przewodniczących komitetów, będących członkami RM, KRRiTv; teksty jednolite w/w aktów; orzecz TK dot. aktów z Dz. U.; uchwały RM uchylające rozp. ministra;