Student Prawa

Możliwa jest, choć w ograniczonym zakresie kumulacja roli kilku stron. Wchodzi ona w grę po stronie pokrzywdzonego, który może w jednym procesie wystąpić jednocześnie w roli oskarżyciela posiłkowego i powoda cywilnego albo oskarżyciela prywatnego i powoda cywilnego. Kodeks dopuszcza też wytoczenie przez prokuratora, będącego oskarżycielem publicznym, powództwa cywilnego na rzecz pokrzywdzonego, gdy wymaga tego interes społeczny. Prokurator taki dysponuje wówczas także prawami służącymi powodowi cywilnemu, ale działa tu jako rzecznik interesu społecznego, łącząc te dwie role w postępowaniu, choć nie jest to połączeniem roli dwu stron, lecz roli strony i innego uczestnika postępowania. Prokurator może też, właśnie jako rzecznik interesu publicznego wystąpić z wnioskiem o zobowiązanie skazanego do naprawienia szkody, gdy nie zostało wytoczone powództwo cywilne, a i on sam też z nim nie występuje.

Obecny k.p.k. dopuszcza tzw. oskarżenie wzajemne w ramach oskarżenia prywatnego. Zezwala zatem, gdyby oskarżony stał się w tym samym postępowaniu oskarżycielem prywatnym, z tym że są to dwie sprawy rozpatrywane łącznie. Gdyby zaś prokurator objął oba oskarżenia wzajemnie, oskarżeni stają się przeciwstawnymi sobie oskarżycielami posiłkowymi, czyli łączą rolę oskarżonego z rolą oskarżyciela posiłkowego w jednym postępowaniu.

Nie jest też całkowicie wykluczona kumulacja roli strony z rolą innego uczestnika postępowania. Jest to niedopuszczalne, gdy chodzi o oskarżonego i oskarżyciela publicznego, choć – jak wyżej wskazano – wyjątkowo przy prokuratorze może to mieć miejsce, gdy wytoczy on powództwo adhezyjne na rzecz pokrzywdzonego. Jest to natomiast w pełni możliwe w przypadku pokrzywdzonego, który może połączyć nawet funkcję strony i świadka. Pokrzywdzony więc – zarówno w postępowaniu przygotowawczym, jak i przed sądem, gdy występuje jako oskarżyciel posiłkowy lub prywatny albo powód cywilny – może byś jednocześnie przesłuchany w charakterze świadka; nie może natomiast być biegłym, gdyż od biegłego wymaga się zachowania obiektywizmu.