Student Prawa

1. Testamentum per aes et libram – testament prywatny. Testator dokonywał mancipatio familie polegającej na rozporządzeniu całym majątkiem na rzecz powiernika (familie emptor) wstępującego w miejsce spadkobiercy (heredis loco). W dołączonej do mancipatio ustnej nuncupatio testator jednostronnie rozporządzał, kto po jego śmierci otrzyma spadek.

-        w późnej republice większego znaczenia nabrała nuncupatio.

-        w praktyce rozporządzenia zawarte w nuncupatio ujmowano w formę pisemną tak dla lepszego dowodu, jak i dla zachowania woli testatora w tajemnicy. Ustna nuncupatio ograniczała się do oświadczenia świadkom, że sporządzony testament zawiera ostatnią wolę testatora (tabulae testamenti). Na sznurku wiążącym tabliczki dawali swoje pieczęcie 5 świadków, libripens i familie emptor.

-        obok tego nadal pozostał testament ustny.

1. Testamenti iure praetorio factum - był on sporządzony pisemnie i opieczętowany pieczęciami siedmiu świadków (testamentum septem signis signatum). Opierając się na nim pretor udzielał bonorum possesio secudnum tabulas. Pierwotnie była ona sine re (edykt z I w. p.n.e.), gdyż spadkobierca pretorski przegrywał z heres, który wykazywał brak mancipatio. Od reskryptu Antoniusza Piusa pretorski spadkobierca uzyskał excetio doli i jego prawo było cum re. Testament pretorski znikł w okresie poklasycznym.