Student Prawa

Istnieją dwa rodzaje odpowiedzialności ministrów:

• konstytucyjna, czyli prawna: za naruszenie prawa przy wykonywaniu obowiązków, egzekwowana w drodze impeachmentu, lub przed specjalnym trybunałem;
  • na mocy Ustawy Sukcesyjnej z 1701, w Wielkiej Brytanii ministrowie ponosili taką odpowiedzialność, egzekwowaną w drodze impeachmentu (kontrasygnowali akty króla), wcześniej również za pomocą act of atteinder
  • ponosili ją ministrowie we Francji, na mocy  konstytucji 1791, egzekwował ją Najwyższy Trybunał Narodowy (kontrasygnowali akty króla); na mocy KK LXVIII  i KK LF, Konstytucji III Republiki (impeachment); na mocy konstytucji konsularnej przed 1. konsulem
  • w Republice Weimarskiej w stan oskarżenia stawiał ministrów Sejm Rzeszy, sądził Najwyższy Trybunał Państwowy Rzeszy
  • na mocy konstytucji pruskiej każda z izb mogła postawić ministrów w stan oskarżenia, sądził Sąd Najwyższy
• polityczna, egzekwowana przez parlament w drodze głosowania nad wnioskiem o wotum nieufności lub przez głowę państwa
  • ponoszą ją przed parlamentem brytyjscy ministrowie: odpowiedzialność solidarna! (zasada sformułowana w 1711): pozwalała na „rozmycie” odpowiedzialności, z chwilą utraty większości w Parlamencie gabinet ustępował: wykształcenie solidarnej, politycznej odpowiedzialności ministrów spowodowało, że impeachment wychodził z użycia: od 1806 przestano go stosować.
  • Specyficzny rodzaj odpowiedzialności politycznej ministrów w KK LF: system orleański: równowaga sił między monarchą i Izbą Deputowanych spowodowała, że wykształcił się system podwójnej odpowiedzialności ministrów: musieli cieszyć się zarówno zaufaniem króla, jak i poparciem izby niższej; konstytucja V Republiki również zawiera elementy tego systemu
  • Wg konstytucji III Republiki ministrowie solidarnie odpowiadali przed izbami za ogólną politykę rządu, oraz indywidualnie za swe akty osobiste, odpowiedzialność egzekwowana była za pomocą głosowania nad wnioskiem o wotum nieufności, i to zarówno w Izbie Deputowanych, jak i w Senacie
  • W republice Weimarskiej kanclerz i ministrowie ponosili odpowiedzialność polityczną przed Sejmem
  • Na mocy konstytucji pruskiej ministrowie odpowiedzialni wyłącznie przed królem