Student Prawa

– oparcie funkcjonowania państwa na prawie (demokratyczne państwo) → problem ustosunkowania się do prawa naturalnego (zespół reguł i norm, które istnieją niezależnie od ustawodawcy, wynikają z istoty samego człowieka) → atrybut nadrzędności wobec prawa pozytywnego, ale konsekwencje tylko w ostateczności (prawo do oporu)

– zasada hierarchicznej budowy systemu prawa jest istotnym elementem zasady państwa prawnego → problemy ustrojowe:

* zapewnienie konstytucji miejsca najwyższego aktu – sądowa kontrola konstytucyjności aktów;

* zapewnienie ustawie nadrzędnej roli, tj. prymat ustawy (wyższa moc niż innych aktów) i wyłączność ustawy;

* problem zakresu przedmiotowego i podmiotowego aktów organów wykonawczych;

→ wyróżnienie prawa wewnętrznego powstało w XIX w. w Niemczech i uznano, że jest to wyłączna kompetencja organów wykonawczych, gdyż i tak nie mogą dotyczyć obywatela.

 w okresie PRL tzw. otwarty system źródeł prawa (rozchwiana koncepcja źródeł prawa)

– Próby porządkowania prawa od lat 60’tych → jedynie połowiczne, gdyż zawsze egzekutywa miała kompetencję do stanowienia prawa dotyczącego sytuacji obywatela (ponad 20 lat pracy niezakończonej nad ustawą o tworzeniu prawa). Pierwsze zmiany: Powstanie NSA (1980) i TK (1982/85) – ich orzecznictwo stopniowo ogranicza samowolę rządowego prawotwórstwa. Postulat stworzenia tzw. zamkniętego systemu źródeł prawa powszechnego → podczas prac nad konstytucją przyjęto 4 podstawowe wnioski:

* regulacja systemu źródeł prawa została ujęta całościowo w rozdziale III (art. 87-94) – autonomiczny charakter systemu źródeł prawa;

* regulacja systemu źródeł prawa opiera się na hierarchicznej budowie, zapewniającej Konstytucji i ustawom najwyższą rangę (jedyny wyjątek art. 234) – zasada wieloszczeblowości;

* regulacja systemu źródeł prawa wyjaśnia miejsce jakie zajmują umowy międzynarodowe;

* regulacja systemu źródeł prawa opiera się na rozróżnieniu przepisów prawa powszechnie obowiązującego i prawa wewnętrznego.