Student Prawa

– media elektroniczne – odrębności w stosunku do innych środków masowego przekazu:

* z uwagi na wymagania techniczne i konieczność zachowania „porządku w eterze” przekaz radiowy i telewizyjny musi być poddany ścisłym regułom dot. częstotliwości i zasięgu nadawania;

* w znacznie większym stopniu oddziaływuje na odbiorcę niż słowo drukowane;

* wymaga dużych środków finansowych, co ogranicza liczbę potencjalnych nadawców;

– po 1989 r. wiele sporów o kształt radiofonii i telewizji, głównie z powodu uwarunkowań historycznych z okresu PRL, kiedy to telewizja i radio były pod całkowitym monopolem państwa i wykorzystywane do doraźnych celów politycznych. W 1992 r. ustawa o radiofonii i telewizji i zmiany w uregulowaniach konstytucyjnych i oparcie nowego kształtu RiTV na 4 zasadach:

* zniesienie cenzury (art. 54 ust. 1);

* demonopolizacja – możliwość powstawania nadawców komercyjnych, ale pod warunkiem uzyskania koncesji;

* zmiana charakteru stacji państwowych – przekształcanie w nadawców publicznych, organizacyjnie i politycznie odseparowanych od rządu;

* utworzenie organu konstytucyjnego KRRiTV;

KRAJOWA RADA RADIOFONII I TELEWIZJI

– organ konstytucyjny poza schematem trójpodziału władz, pomiędzy legislatywą a egzekutywą;

– skład: 4 (sejm), 2 (senat), 3 (prezydent) spośród osób wyróżniających się wiedzą i doświadczeniem w zakresie środków masowego przekazu na 6 lat, ale co 2 lata powoływana 1/3 składu, bez możliwości reelekcji.

* nie może być posłem, senatorem, należeć do partii i związku zawodowego, ani prowadzić działalności nie dającej się pogodzić z godnością urzędu;

* odwołanie poszczególnych członków tylko gdy:

→ zrzeknie się urzędu;

→ choroba trwałe uniemożliwiająca sprawowanie funkcji;

→ prawomocny wyrok karny za umyślne;

→ naruszenie przepisów ustawy stwierdzone przez TS;

* odwołanie całej rady gdy sejm i senat odrzuci sprawozdanie z rocznej działalności, a prezydent potwierdzi wygaśnięcie kadencji (bezczynność nie wymaga kontrasygnaty);

* przewodniczący – powoływany przez radę spośród swojego grona, a odwołanie tylko przez radę większością 2/3 → uchwała TK – przewodniczący jest zarazem jednoosobowym organem władzy państwowej i w tym charakterze wydaje min. decyzje adm.;

* zadania rady → art. 213 ust. 1 – stoi na straży wolności słowa, praw do informacji oraz interesu publicznego w radiofonii i telewizji, a w uRT obowiązek ochrony samodzielności nadawców oraz otwartego i pluralistycznego charakteru RiTV;

* kompetencje rady to w szczególności:

→ projektowanie w porozumieniu z premierem kierunków polityki państwa w dziedzinie RiTV;

→ powoływanie składu rad nadzorczych w spółkach publicznych RiTV;

→ udzielanie i cofanie koncesji;

→ sprawowanie kontroli działalności nadawców (TK – to nie może być cenzura prewencyjna);

→ określanie w granicach upoważnienia ustawowego warunków prowadzenia działalności przez nadawców;

→ określanie opłat abonamentowych;

 może wydawać rozporządzenia (art. 213 ust. 2), a w sprawach indywidualnych uchwały;

PUBLICZNA RADIOFONIA I TELEWIZJA

– działa w formie jednoosobowych spółek SP → Telewizja Polska SA (w skład też rozgłośnie regionalne), Polskie Radio SA, na szczeblu regionalny rozgłośnie radiofonii regionalnej;

– do organizacji i działalności stosuje się odpowiednio przepisy KSH, chyba że uRT stanowi inaczej → odrębności w powoływaniu władz i w strukturze związane z tym, iż MSP (jako walne zgromadzenie spółki) decydowałby o ich obsadzie, co przekreśliłoby ich niezależność, dlatego rady nadzorcze powoływane przez KRRiTV, z wyjątkiem jednego członka powoływanego przez MSP, a potem nie możliwe jest ich odwołanie w czasie 3-letniej kadencji → wg TK zasada niezależności nakazuje stabilizację składu rad nadzorczych;

– zarząd powoływany przez radę nadzorczą (2/3 za przy ¾ obecnych) na 4 lata i zajmuje się bieżącą działalnością spółki w zakresie organizacyjnym i programowym;

– rada programowa – istnieje w każdej z tych spółek, zajmuje się kwestiami programowymi (tylko ocena, bez możliwości decyzyjnych), a składa się z 15 osób powoływanych przez KRRiTV, o składzie politycznym (10 reprezentuje ugrupowania);

NIEZALEŻNOŚĆ PROGRAMOWA – nie jest wartością absolutną, a uRT nakłada na nadawców szereg obowiązków:

* negatywnych – zakaz rozpowszechniania pewnych treści (sprzeczne z prawem, z polską racją stanu, z moralnością publiczną) – formuły ogólne, ale częściowo doprecyzowane min. w art. 31 ust. 3 K. i art. 10 ust. 2 EKPCz;

* pozytywnych – wymóg poszanowania uczuć religijnych, respektowanie chrześcijańskiego systemu wartości (potwierdzone przez TK), ale też określenie minimalnego udziału audycji krajowych i europejskich, sposób wyodrębnienia reklam i ich proporcje w programie, oznaczenie audycji sponsorowanych, ograniczenie godzin emisji programów mogących zaszkodzić rozwojowi dzieci i młodzieży;

* szerszy katalog obowiązków nadawców publicznych – muszą zapewniać wewnętrzny pluralizm w odróżnieniu od nadawców prywatnych, w szczególności:

→ rzetelnie ukazywać różnorodność wydarzeń w kraju i zagranicą;

→ sprzyjać swobodnemu kształtowaniu się poglądów i opinii publicznej;

→ umożliwiać obywatelom i ich organizacjom uczestnictwo w życiu publicznym;

→ służyć umacnianiu rodziny i kształtowaniu postaw prozdrowotnych oraz zwalczaniu patologii społecznych;

→ uwzględniać potrzeby mniejszości narodowych i grup etnicznych;

→ TEŻ: umożliwianie naczelnym organom państwa wyjaśnienia i prezentacji swojej polityki; stwarzanie partiom, związkom zawodowym i pracodawców możliwości przedstawienia stanowiska; odrębne zasady w kampanii wyborczej;

– nad przestrzeganiem powyższych obowiązków czuwa KRRiTV – może nakładać kary pieniężne, cofać lub odmawiać udzielenia koncesji → kontrola w NSA;

* do działalności radia i TV mają zastosowanie też przepisy kc i kk, głównie dot. ochrony dóbr osobistych;