Student Prawa

Leon Petrażycki(l 867-1931) Można go uznać bez wątpienia za najbardziej oryginalnego polskiego teoretyka prawa. Już w wieku 30 lat kierował katedrą prawa w Petersburgu. Petrażycki jest autorem licznych dzieł, ich pełne swoich prac opublikował jeszcze w czasie pobytu w Rosji. O pobudkach  postępowania i o istocie moralności i prawa. Wstęp do nauki prawa i moralności ( 1905 ) oraz Teorię prawa i państwa ( 1907 ) itd.

Petrażycki odrzucał teorie, kojarzące prawo z przymusem, a tym

bardziej wyłącznie sprowadzające normę prawną do groźby zastosowania sankcji. Prawo definiował jako swoiste zjawisko realne, mianowicie jako zjawisko psychiczne.

Petrażycki dochodził do definicji prawa przez analizę psychiki ludzkiej i klasyfikację przeżyć ludzkich. Wyodrębnił wśród nich - zamiast tradycyjnej klasyfikacji obejmującej przeżycia takie jak poznanie, uczucie, wola - specyficzne przeżycia doznawczo - popędowe, które określił generalnie jako emocje (impulsje). Najważniejszą cechą tych przeżyć jest ich złożoność polecająca na tym, że mają one charakter bierno -czynny: z jednej strony wiążą się one z określonym bodźcami z drugiej – z określonymi popędami. Petrażycki dokonał rozmaitej klasyfikacji emocji, wśród których wyróżnił emocje moralne i prawne. Obie należą do pewnego szczególnego typu emocji: dla obu tych rodzajów emocji istotne jest to, że przeżywamy je jako wewnętrzne ograniczenie wolności, jako swoista przeszkoda w swobodnym wyborze, ocenie i uleganiu naszym skłonnościom, dążeniom, zamiarom i jako silny i nieugięty nacisk w kierunku takiego postępowania, z którego wyobrażeniem kojarzą się odpowiednie emocje. Emocje moralne różni od emocji prawnych nie poczucie obowiązku, ale fakt, że w przypadku emocji prawnych mamy do czynienia z wyobrażeniem osoby mogącej domagać się od
nas określonego postępowania (emocje imperatywno - atrybutowe), podczas gdy emocje moralne odczuwamy jako wolne, to znaczy odczuwamy obowiązek, ale nie związany z drugim człowiekiem (emocje jednostronnie imperatywne). Ostatecznie Petrażycki dochodził do następującej definicji prawa przez prawo w znaczeniu odrębnej klasy zjawisk realnych bodziemy rozumieli takie przeżycia etyczne, których emocje posiadają charakter atrybutywny. Mianem prawa określał Petrażycki także takie zjawiska|  jak prawo grupy przestępczej, grupy dziecięcej itd.. Norma prawna
jest jedynie projekcją przeżycia emocji prawnej, uogólnionym wyrazem przeżyć psychicznych. Fakt wydawania odpowiednich przepisów przez Jakąś grupę osób, działalność prawników itd. Przyczyniają się do zaraźliwości i upowszechniania się określonych emocji prawnych, a co za tym idzie, do ujednoliconego systemu emocji prawnych.

Również państwo w ujęciu Petrażyckiego było właściwie zjawiskiem ze sfery

przeżyć psychicznych. Według Petrażyckiego, władza państwowa, jak wszelka władza społeczna, nie jest wolą ani silą, nie jest w ogóle czymś realnym, ale projekcją emocjonalną, emocjonalnym fantazmatem; oznacza ona mianowicie specjalny rodzaj praw, przypisywanych pewnym osobom. Definicja władzy państwa szła jednak u Petrażyckiego w kierunku państwa liberalnego) Władza ta zaspokaja potrzeby społeczne i psychiczne obywatel ma prawo posługiwać się siłą jednakże nie wkracza i nie może wkraczać we wszystkie dziedziny istnienia i działania psychiki prawnej obywateli. Zadaniem, które się państwu przypisuje, jest też potrzeba ustalenia jednolitego, szablonu norm prawnych o możliwie jednorodnej treści.

Dochodzimy tutaj do podstawowego zadania państwa mianowicie stymulowania przeżyć prawnych przez wydawanie aktów prawnych, ustaw, kodeksów, wreszcie przez sądownictwo.

Istotnie, analizując zadania polityki prawa Petrażycki często powtarzał, że

polityka ta winna zmierzać do zniwelowania różnic między prawem intuicyjnym a prawem stanowionym, zaś owo prawo intuicyjne uważał za prawo naturalne. Nauka polityki prawa według Petrażyckiego miała być wystarczające dla opisania lego, co sądy robią.: 5)brak zaufania dla teorii, które tradycyjnie głoszą , że  przepisy (normy) prawa są decydującymi czynnikami w rozstrzyganiu poszczególnych przypadków,  6) Realiści postulują studiowanie prawa w znacznie wyższych aspektach, np. ogólne pojęcia takie jak posiadanie, błąd itd. mają zupełnie odmienne znaczenie w różnych sytuacjach  więc trzeba je badać w tym zróżnicowaniu.