Student Prawa

Adrogatio – przysposobienie osoby sui iuris, która stawała się alieni iuris, a jej majątek wchodził do rodziny adrogującego. Odbywała się przy współudziale zgromadzenia ludowego (comitia curiata). Najpierw kolegium pontyfików sprawdzało, czy adrogatio spełnia określone wymogi. Od I w p.n.e. adrogujący składał przysięgę (iusiurandum), iż jego zamiary są słuszne i uczciwe, a następnie pytał (rogare) czy zgromadzenie zgadza się, by miał nad adrogowanym taką władze jak nad synem.

-         początkowo można było adrogować jedynie dojrzałych mężczyzn. Od początku pryncypatu – wyjątkowo osoby niedojrzałe, a od Dioklecjana – kobiety.

-         odbywała się w tej formie do końca III w. n.e., jedynie rolę comitia curiata przejęło 30 liktorów,

-         na prowincji nie można było dokonać adrogatio (brak comitia curiata i liktorów) – za Dioklecjana adrogatio per rescriptum principis – w końcu postanowił, że tylko ta forma jest dopuszczalna przy adrogatio. Przetrwało do czasów Justyniana.

Za Justyniana utrzymał się podział na adoptio i adrogatio, ale adoptio została zreformowana.

*  adoptio plena – gdy adoptującym był krewny wstępny, wtedy adoptowany wchodził pod władzę nowego pater familias.

*  adoptio minus plena – gdy adoptującym była osoba obca, wtedy adoptowany nie wchodził pod władzę nowego pater familias, otrzymując jednak możliwość beztestamentowego dziedziczenia po adoptującym.

*  obu rodzajom nadał nową formę – złożenie do protokołu przed urzędnikiem (iudex) oświadczenia woli adoptującego i oddającego do adopcji, w obecności adoptowanego, który musiał wyrazić zgodę, jeśli był dojrzały.

*  dopuścił możliwość adopcji dzieci przez kobietę, której dzieci zmarły.