Student Prawa

*  Mandatum qualificatum – przedmiotem są czynności wymagające kwalifikacji intelektualnych, np:

→     Zawarcie kontraktu z osobą trzecią – działanie jako zastępca pośredni, a jedynie przy odebraniu długu jako zastępca bezpośredni, gdyż dłużnik zwalnia się z długu w momencie wypłacenia pieniędzy zleceniobiorcy.

→     Poręczenie – zleceniobiorca przyjmował zlecenie o udzielenie pożyczki osobie trzeciej (na procent lub bez – zależnie od woli zleceniodawcy). Zleceniobiorca mógł dochodzić swojego roszczenia albo od pożyczkobiorcy (condictio certae creditae pecuniae) lub od zleceniodawcy – actio mandati contraria, ale wtedy musiał scedować na niego swoją skargę do dłużnika.

→     Zarząd majątkiem (procuratio) – do pierwszej połowy II w n.e. procuratio i zlecenie były traktowane jako odrębne instytucje prawne. Jednak już od Juliana, a na pewno od Africanusa nastąpiło zlanie tych dwóch instytucji. Wg Africanusa procurator może wystąpić z actio mandati, jeśli działa na podstawie zlecenia, a z actio negatiorum gestorum, jeśli działa z własnej inicjatywy. W okresie późnoklasycznym procurator przeważnie działał na podstawie zlecenia i traktowany był jak zleceniobiorca, choć zachowały się pewne odrębności:

Ÿ  procurator – nabywał posiadania bezpośrednio, a zleceniobiorca nie

Ÿ  procurator odpowiadał też za culpa levis, a zleceniobiorca tylko za dolus i culpa lata.

*  Czynności faktyczne – wszystkie czynności, mogące być przedmiotem najmu pracy lub dzieła, jeśli były wykonywane nieodpłatnie. Jeśli było wynagrodzenie, traktowano jak najem.