Student Prawa

Mimo ogromnej liczby konstytucji wydanych w okresie pryncypatu brak było jakiegokolwiek ich zbioru, zorientowanie się w takim materiale było bardzo utrudnione.

a) prywatni autorzy:

- Gregoriusz (Codex Gregorianus) – zebrał konstytucje cesarskie od czasów Hardiana (117-138 n.e.) do roku 292. (nie zachowało się)

- Hermogenian (Codex Hermogenianus) – zebrał liczne konstytucje Dioklecjana, wydane w dwóch latach następnych (293-294) (nie zachowało się)

- tzw. Sentencje Paulusa – stanowi kompendium węzłowych zasad prawnych, wybranych prawdopodobnie jeszcze w III w. n.e. przez nieznanego autora z dzieł Paulusa. Cieszyły się one dużym powodzeniem wśród prawników praktyków i dlatego Konstantyn Wielki nadał im moc prawa obowiązującego. (zachowało się prawie w całości)

b) urzędowy zbiór

- tzw. Kodeks teodozjański powstał z inicjatywy Teodozjusza II w 438 r. n.e. – obejmował konstytucje wydane przez Konstantyna Wielkiego i jego następców aż do Teodozujsza II i Walentyniana III.

c) wśród zbiorów obejmujących zarówno literaturę prawniczą (ius) jak i konstytucje cesarskie (leges) na uwagę zasługują zachowane do naszych czasów Fragmenta Vaticana, Mosaicarum et Romanarum legum collatio oraz Consultatio veteris cuiusdan iurisconsulti.