Student Prawa

Art. 17 § 1 pkt 6 zabrania wszczęcia postępowania karnego, a wszczęte nakazuje umorzyć, gdy nastąpiło przedawnienie karalności. Uchyla ono karalność czynu przestępnego, nie odbierając jednak czynowi charakteru przestępstwa.

Karność przestępstwa ustaje, jeżeli od czasu jego popełnienia upłynęło lat: 30 – gdy czyn stanowi zbrodnię zabójstwa, 20 – gdy czyn stanowi inną zbrodnię, 10 – gdy czyn stanowi występek zagrożony karą pozbawienia wolności przekraczającą 3 lata, 5 – gdy czyn jest karą pozbawienia wolności nie przekraczającą 3 lat, 3 – gdy czyn jest zagrożony karą ograniczenia wolności lub grzywną.

Karalność przestępstwa ściganego z oskarżenia prywatnego ustaje z upływem roku od czasu, gdy pokrzywdzony dowiedział się o osobie sprawcy przestępstwa, nie później jednak niż z upływem 3 lat od czasu jego popełnienia (art. 101 § 2 kk – zob. też § 3). Należy przyjąć, że krótsze terminy przedawnienia, odnoszące się do przestępstw ściganych z oskarżenia prywatnego, mają zastosowanie także wówczas, gdy na podstawie art. 60 kpk prokurator obejmuje oskarżenie ze względu na interes społeczny.

Jeżeli w okresie przewidzianym w art. 101 kk wszczęto postępowanie przeciwko osobie, karalność popełnionego przez nią przestępstwa ustaje z upływem 5 lat od zakończenia tego okresu (art. 102 kk), a zatem termin przedawnienia zostaje wówczas przedłużony.

Postanowień art. 101-103 kk – zgodnie z naszymi międzynarodowymi zobowiązaniami – nie stosuje się do zbrodni przeciwko pokojowi, ludzkości i przestępstw wojennych. Nie stosuje się ich również do umyślnego przestępstwa: zabójstwa, ciężkiego uszkodzenia ciała, ciężkiego uszczerbku na zdrowiu lub pozbawienia wolności łączonego ze szczególnym dręczeniem, popełnionego przez funkcjonariusza publicznego w związku z pełnieniem obowiązków służbowych (art. 105 kk). Instytucja przedawnienia do tych wszystkich przestępstw nie ma zastosowania.