Student Prawa

Obóz independencki miał jednak reprezentantów, którzy wykraczali poza jego urzędową doktrynę. Należał do nich wielki poeta John Milton, zarazem działacz i pisarz polityczny. Milton szedł razem z independentami w ich walce z reakcją; oddał im wielkie usługi, uzasadniając wykonanie wyroku śmierci na Karolu I. Oddalał się jednak od independentów w miarę jak słabły nuty prodemokratyczne w ich programie. Milton odrzucił tezę, jakoby władza suwerenna należała do parlamentu. Suwerenem jest lud, naród. Sięgał też do konstrukcji umowy społecznej. Zawierając kontrakt z władcą, lud zatrzymał jednak sobie „substancję” suwerenności.

Broniąc zwierzchnictwa narodu Milton bronił republiki, jako rządu równości i sprawiedliwości. Skoro zatem wszyscy są równi, nie ma powodu, by władzę naczelną dawać jednostce. Parlament powinien być rozumnym wykonawcą woli narodu.

Racjonalizm prowadził Miltona do zaakceptowania pełnej swobody słowa i druku, do tezy, że tylko całkowita tolerancja gwarantuje postęp, a dyskusja polityczna rodzi najlepsze rozwiązania.

Jeszcze dalej odchodził od programu independentów inny najwybitniejszy pisarz, James Harrington, autor rozprawy pt. Oceana. Sformułował on tezę o równowadze własności ( balance ) w nowoczesnym państwie. Na podstawie analizy historii dochodził do wniosku, że warunkiem stabilizacji jest unikanie zbyt wielkich dysproporcji majątków wśród członków społeczeństwa.