Student Prawa

Odmianą procesu kognicyjnego jest tzw. proces reskryptowy. Już w okresie pryncypatu sędzia, mający trudności w rozwikłaniu jakiegoś problemu prawnego, mógł zwrócić się do cesarza z prośbą o rozstrzygnięcie jego wątpliwości. To samo mogły drogą listową (libelli, preces, supplicationes)czynić osoby prywatne, przedstawiając opis stanu faktycznego sprawy. Cesarz, bądź wysoki jego urzędnik, dokonywał prawnej oceny sprawy, przesyłając osobom zainteresowanym odpowiedź z zastrzeże¬niem tej treści, że opisany stan faktyczny odpowiada prawdzie (si preces veritate nituntur). Sędzia, który następnie rozstrzygał daną sprawę, związany był opinią prawną zawartą w reskrypcie, chyba że ustalony przezeń stan faktyczny nie pokrywał się z tym, jaki opisany był w suplikacji skierowanej do cesarza