Student Prawa

a) Początki Prawa

- Polska nigdy nie znalazła się pod panowaniem Rzymian, stąd też nie było tu nigdy bezpośredniej tradycji ich prawa. Jednak przyjmując chrześcijaństwo z Rzymu a nie z Konstantynopolu, znaleźliśmy się w sferze wpływów kultury zachodniej, w której prawo rzymskie odegrało rolę niepoślednią.

- Prawo rzymskie znano w Polsce już w XII i XII wieku – świadczą o tym informacje przekazane przez mi. Galla Anonima i Wincentego Kadłubka.

- Summa legum, brevis, levis et utilis Rajmunda Partenopejczyka (za K.Wielkiego) zawierająca w trzech księgach wykład prawa rzymskiego została wykorzystana przy układaniu Statutu Łaskiego

- Wiele pierwiastków romanistycznych można zaobserwować w Statucie małopolskim (K.Wielki) i w Statucie Warckim (W.Jagiełło).

- W wieku XV i XV szlachta polska nie zgadzała się aby prawo rzymskie wpływało na nasze prawo. Ponieważ prawo rzymskie uznając równość wobec prawa wszystkich wolnych obywateli, zagrażało przede wszystkim uprzywilejowaniu szlachty, a więc wolności szlacheckiej.

b) Renesans – recepcja prawa rzymskiego w Polsce wychodziły spod pióra wielkich naszych myślicieli. Domagano się albo rozciągnięcia jego mocy obowiązującej wprost, albo też zreformowania prawa polskiego w duchu prawa rzymskiego:

- zastąpienia partykularnego prawa polskiego w duchu prawa rzymskiego (jedno prawo dla wszystkich) domagał się Jan Ostróg i Andrzej Frycz-Modrzewski

- stosowania subsydiarnego (pomocniczego) prawa rzymskiego w sądach polskich domagał się Jakub Przyłuski.

- Wpływ prawa rzymskiego na polskie prawo ziemskie było mierne, większy zaś był na polskie prawo miejskie, gdzie bardzo często stosowano je w sposób posiłkowy.

b) Oświecenie – 1776r Sejm powołał komisję kodyfikacyjną, w 1778 roku przygotowała projekt Zbioru praw sądowych, jednak został odrzucony w 1780 roku gdyż był zbyt przesiąknięty prawem rzymskim.

c) Rozbiory – cztery kodeksy: austriacki (ABGB), niemiecki (Landrecht, BGB) i francuski (Kodeks Napoleona).

Po odzyskaniu niepodległości – komisja kodyfikacyjna tworząc kodeksy hojnie czerpała wzory z praw obowiązujących pod zaborami. Nigdy przedtem prawo polskie nie było przesiąknięte tak dalece zasadami prawa rzymskiego, jak to nastąpiło w toku unifikacji prawa w okresie międzywojennym.