Student Prawa

I. MAJĄTKOWE:

1. prawo do zysku – przypada wspólnikom proporcjonalnie do udziału. Umowa spółki może przewidywać inaczej, czyli wprowadzenie udziałów uprzywilejowanych co do zysku.

Prawo do zysku jest generalnie prawem wynikającym z uczestnictwa w spółce. Jest to prawo abstrakcyjne, gdyż nie ma jeszcze konkretnego roszczenia o wypłatę zysku. Warunkiem powstania takiego roszczenia jest osiągnięcie zysku przez spółkę.

Stosownie do art.231 gdy spółka przynosi zysk, podstawą roszczenia jest:

• podjęcie uchwały zatwierdzającej sprawozdanie finansowe, wykazujące zysk,
• podjęcie uchwały o podziale zysku, jeżeli umowa nie wyłącza takiej kompetencji zgromadzenia wspólników (wspólnicy w umowie określają jak będzie wyglądał podział zysku)

Uchwała podejmowana wg art.231§1 pkt.2 dot. tego jak wspólnicy dysponują zyskiem w danym roku obrotowym. Z momentem podjęcia uchwały powstaje stosowne roszczenie.

W przypadku zbycia udziału, dywidenda przechodzi na nabywcę.

Krąg osób które są uprawnione do dywidendy ustalany jest na tzw. dzień dywidendy – uprawnionymi są ci, którzy są udziałowcami, wspólnikami w spółce, w dniu podjęcia uchwały o podziale zysku. Jeśli zgromadzenie nie ma takiej kompetencji, będzie to dzień zatwierdzenia sprawozdania finansowego.

Umowa spółki może przewidywać dopuszczalność wyznaczenia innego dnia dywidendy, przy czym dzień ten nie może przypadać później niż 2 msc od dnia podjęcia uchwały o podziale zysku.

KSH nie wskazuje w którym momencie roszczenie staje się wymagalne. Przede wszystkim uchwała może wskazywać termin kiedy dywidenda będzie wypłacana, jeśli nie to roszczenie staje się wymagalne z dniem przyjęcia stosownej uchwały.

Przedawnienie roszczenia o wypłatę dywidendy – II koncepcje:

• stosujemy terminy ogólne przedawnienia czyli 3 lata i 10 lat,
• wg prof. Sołtysińskiego termin przedawnienia wynosi 3 lata, bo jest to świadczenie o charakterze okresowym

Zaliczki na dywidendy – dopuszczalność dokonania takich wypłat musi być przewidziana w umowie spółki. Umowa powinna upoważniać zarząd do podjęcia decyzji o wypłaci zaliczek. Poza umową konieczne jest spełnienie przesłanek, związanych z wypłatą zaliczki:

• poprzedni rok obrotowy musiał zakończyć się zyskiem, który ma wynikać z zatwierdzonego sprawozdania finansowego,
• spółka musi osiągnąć zyski z których będzie można dokonać wypłat (musi dysponować środkami na wypłatę zaliczek)

Kwota przeznaczona ogółem na zaliczki dla wspólników nie może być wyższa od kwoty połowy zysku, osiągniętego od zakończenia poprzedniego roku obrotowego, powiększona o kwoty kapitałów rezerwowych, które są utworzone i mogą być przeznaczone na wypłatę zysku, a którymi zarząd może dysponować –  pomniejszona o niepokryte straty i udziały własne spółki.

Wspólnicy nie mają roszczenia o wypłatę zaliczek.

2. udział w sumie polikwidacyjnej – po rozwiązaniu spółki i w ramach procedury likwidacyjnej, po zaspokojeniu wierzycieli dochodzi do podziału tego, co pozostało po likwidacji spółki z majątku spółki. Jest to tzw. udział w sumie polikwidacyjnej. Sumę polikwidacyjną dzielimy proporcjonalnie do udziałów. Umowa spółki może przewidywać uprzywilejowanie wspólnika, polegające na wypłacie w pierwszej kolejności tego udziału w sumie polikwidacyjnej bądź też na wypłacie wyższej kwoty.

Podział sumy polikwidacyjnej nie może nastąpić wcześniej niż:

• 6 msc od ogłoszenia o otwarciu likwidacji, w którym wzywa się wierzycieli do zgłaszania swoich wierzytelności,
• zaspokojenie lub zabezpieczenie wierzycieli

3. prawo pierwszeństwa do objęcia udziałów w podwyższonym kapitale zakładowym –    w przypadku podwyższania kapitału zakładowego wspólnicy mają prawo pierwszeństwa do objęcia udziałów w tym podwyższonym kapitale, proporcjonalnie do posiadanych już w spółce udziałów.      To prawo może być wyłączone w umowie spółki lub w uchwale o podwyższeniu kapitału zakładowego. O możliwości skorzystania z prawa pierwszeństwa zarząd zawiadamia wszystkich wspólników, którzy w terminie 1 msc mogą wykonać to prawo.

Osoby, które obejmują udziały w podwyższonym kapitale zakładowym, muszą do spółki wnieść wkłady na pokrycie objętych udziałów.

Prawo to jest uprawnieniem wspólnika, umowa jednak może przewidywać taki obowiązek.

W ramach podwyższania kapitału zakładowego wyróżniamy tzw. udziały gratisowe – mamy z nimi do czynienia wtedy, kiedy mamy podwyższenie kapitału zakładowego ze środków spółki. W ramach takiego podwyższenia powstają nowe udziały albo też zwiększa się wartość dotychczasowych. Nie ma jednak obowiązku ich objęcia.

II. KORPORACYJNE (organizacyjne) omówione zostaną szczegółowo w ramach struktury organów

1. prawo do udziału w zgromadzeniu

2. prawo do głosu na zgromadzeniu i przy podejmowaniu uchwał (poza zgromadzeniem, pisemne głosowanie)

3. prawo do wystąpienia z wnioskiem o zwołanie zgromadzenia (prawo mniejszości, gdyż przysługuje wspólnikom reprezentującym 1/10 kapitału, którzy mogą domagać się również umieszczenia poszczególnych spraw na początku obrad zgromadzenia)

4. prawo do zaskarżania uchwał zgromadzenia

5. prawa o charakterze kontrolnym:

• każdemu wspólnikowi przysługuje prawo do indywidualnej kontroli spółki – może być wyjątkowo wyłączone w umowie spółki, jeśli w spółce jest Rada Nadzorcza lub Komisja Rewizyjna,
• prawo mniejszości – 1/10 kapitału zakładowego może domagać się wyznaczenia przez sąd biegłego rewidenta, który dokona niezależnej kontroli spółki