Student Prawa

Najwcześniejszym kierunkiem wystąpień humanitarystów w dziedzinie prawa karnego procesowego była krytyka inkwizycyjnego postępowania dowodowego, a zwłaszcza kwestia tortur, jako środka wymuszania zeznań od obwinionych. Z zagadnieniem tym łączyła się krytyka całego systemy dowodowego w procesie inkwizycyjnym, a więc założeń legalnej teorii dowodowej. W myśl postulatów humanitarystów celem postępowania dowodowego miało być dochodzenie do prawdy obiektywnej, materialnej, a nie jak dotąd dowiedzenie za wszelką cenę popełnienia przestępstwa, bez względu na fakty i okoliczności. W swym pozytywnym programie przebudowy procesu karnego humanitaryści opierali się na wzorach angielskich (ława przysięgłych, Habeas Corpus), których urządzenia procesowe stały się dla nich inspiracją do podejmowania programu reformy. Jej zasadniczym elementem było nadanie podsądnemu praw w postępowaniu sądowym, a więc gwarancji przeciw samowolnemu uwięzieniu, prawa do obrony, zapewnienia mu ochrony prawnej i traktowania go jako niewinnego do czasu udowodnienia mu winy.