Student Prawa

Organizacja Narodów Zjednoczonych uniwersalna organizacja międzynarodowa, z siedzibą w Nowym Jorku, powstała 24 października 1945 r. w wyniku podpisania Karty Narodów Zjednoczonych. ONZ jest następczynią Ligi Narodów.

Idea powołania nowej organizacji, powstała jeszcze w czasie trwania II wojny światowej, na konferencji w Teheranie w 1943. Jej głównym pomysłodawcą był prezydent USA Franklin Delano Roosevelt, a jej nazwę zaproponował premier Wielkiej Brytanii Winston Churchill (określenie "narody zjednoczone" w trakcie wojny stosowano nieraz dla Aliantów). W drugiej połowie 1944 przedstawiciele Francji, Chin, Wielkiej Brytanii, USA i ZSRR spotkali się w Waszyngtonie, gdzie przedyskutowano zakres, cele i sposoby działania nowej organizacji. 25 kwietnia 1945 roku zwołano pierwszą konferencję ONZ w San Francisco, w której uczestniczyło 50 państw z całego świata – pierwszych członków organizacji. Za członka ONZ od założenia uznawana jest też Polska, której przedstawiciele z powodów politycznych nie mogli uczestniczyć w konferencji w San Francisco. Podczas konferencji, 26 czerwca, podpisano Kartę Narodów Zjednoczonych, akt prawny regulujący działalność ONZ. Organizację Narodów Zjednoczonych powołano do życia 24 października 1945, kiedy postanowienia konferencji ratyfikowało pięciu przyszłych stałych członków Rady Bezpieczeństwa (Chiny, Francja, ZSRR, Wielka Brytania i USA), oraz większość pozostałych państw członkowskich. Powołanie ONZ położyło jednocześnie kres działalności Ligi Narodów, która rozwiązała się formalnie 18 kwietnia 1946, przekazując pełnienie swej misji nowej organizacji. W grudniu 1945 Senat i Kongres USA wystosowały propozycję, aby siedziba ONZ mieściła się w Nowym Jorku, co zostało przez organizację zaakceptowane. Budynek siedziby głównej otwarto 9 stycznia 1951 roku na terenach podarowanych ONZ przez Johna Rockefellera, gdzie mieści się do dziś. Część instytucji funkcjonuje jednak w innych miastach świata, m.in. w Genewie, Hadze, Nairobi i Wiedniu.

Zasady Karty NZ

1. 1. zasada suwerennej równości państw – Suwerenność oznacza, że władza państwa nie podlega żadnej innej władzy zewnętrznej. Na własny terytorium jest władzą najwyższą, pełną i wy łączną. Państwa posiadają pełną kompetencję do regulowania swoich stosunków z innymi państwami zgodnie z własnymi potrzebami i interesami. Każde państwo może podejmować wszelkie działania, które nie są zakazane przez normy prawa MN wiążące to państwo.
2. 2. Zasada interwencji – wynika z zasady suwerennej równości. Skoro państwa są równe i suwerenne to żadne państwo lub grupa państw nie może mieszać się w sprawy należące do kompetencji własnej i innych państw. W myśl zasady poszanowania kompetencji wewnętrznej państwa. Kompetencja własna państwa obejmuje sprawy zewnętrzne i wewnętrzne. Sprawy zewnętrzne to polityka zagraniczna i stosunki MN.
3. 3. Zasada równości państw – (równość łączy się z suwerennością) Państwa są równe wobec prawa korzystają z jednakowej ochrony prawnej. Ich pozycja MN nie zależy od wielkości terytorium, liczby ludności, ustroju, potencjału gospodarczego i wojskowego. Równość dotyczy praw zasadniczych, a nie praw nabytych. Z równości praw wynika m.in. immunitet jurysdykcyjny państwa czyli żadne państwo nie może sądzić innego państwa.
4. 4. Zasada pakta sund serwanda - umów należy przestrzegać.
5. 5. Zasada pokojowego załatwiania spaw MN - Prawo MN nie tylko wprowadza obowiązek pokojowego rozwiązywania sporów ale i zobowiązuje państwa w konkretnych przypadkach do poddania się określonemu sposobowi załatwienia spaw, oraz tworzy systemy i sposobi ich pokojowego załatwienia. Głównym organem sądowym jest MN Trybunał Sprawiedliwości. Poddanie sporu MTS opiera się na zgodzie państw.
6. 6. Zasada wyrzeczenia się siły – zakazana jest wojna agresywna ale nie jest wykluczona wojna obronna. Wojna agresywna jest bezprawna. Karta NZ zawiera bezwzględny zakaz agresji. Naruszenie zakazu agresji to zbrodnia przeciwko pokojowi. Zakaz agresji to norma bezwzględnie wiążąca. Karta NZ dopuszcza samoobronę i zbrojną akcję przeciwko agresorowi.
7. 7. Zasada bezpieczeństwa zbiorowego - oznacza obowiązek wszystkich członków udzielania ONZ wszelkiej pomocy w każdej akcji podjętej zgodnie z Kartą oraz obowiązek wstrzymania się od udzielenia pomocy jakiemukolwiek państwu, przeciwko któremu ONZ podjęło akcję zapobiegawczą lub przymusową. W systemie bezpieczeństwa zbiorowego ONZ centralną rolę pełni Rada Bezpieczeństwa.