Student Prawa

-        Okres procesu formułkowego → właściciel występował z formula petitoria przeciwko każdemu posiadaczowi kwestionującemu jego uprawnienia. Również przeciw detentorowi (sporne), od okresu klasycznego przeciwko fikcyjnym posiadaczom (tym, którzy podstępnie pozbyli się rzeczy spornej oraz tym, którzy bezpodstawnie wdali się w spór, by umożliwić innemu zasiedzenie rzeczy).

*  sporna rzecz celem identyfikacji musiała być przyniesiona przed pretora, dlatego równocześnie wytaczano actio in personam – actio ad exhibendum – skarga o okazanie rzeczy lub interdictum quem fundum – w przypadku nieruchomości.

*  indefensus – pozwany, który nie wdawał się w spór → tracił posiadanie rzeczy.

*  gdy pozwany kwestionował żądanie powoda następowało litis contestatio (ugruntowanie sporu) i przekazanie sprawy do rozstrzygnięcia sędziemu.

*  Ciężar dowodu na tym, który twierdzi, a nie na tym, który zaprzecza. (Ei incumbit probatio qui dicit, non qui negat – D. 22, 3, 2) → tylko powód musiał udowodnić, że jest właścicielem kwirytalnym – probatio diabolica – aż do nabycia pierwotnego. Dlatego często właściciel twierdził, że nabył rzecz w drodze zasiedzenia (konieczność udowodnienia tylko przesłanek zasiedzenia).

*  Pozwany musiał udowadniać jedynie zarzuty procesowe podniesione przez niego.

*  Choć celem rei vindicatio było odzyskanie posiadania rzeczy, w procesie formułkowym obowiązywała condemnatio pecuniaria (możliwość do zasądzenia w pieniądzach), dlatego też poprzez klauzulę arbitralna (restytucyjna – clausula arbitraria vel restitutoria) próbowano nakłonić pozwanego do oddania rzeczy, by uniknął niekorzystnych skutków wyroku.

*  Jeśli pozwany nie oddał rzeczy pomimo clausula arbitraria, powód dokonywał oszacowania wartości rzeczy (mógł dodać utracone zyski) i sumę tę sędzia wpisywał w wyroku.

*  „Sędzią niech będzie Tytus. Jeśli się okaże, że rzecz o która toczy się spór, jest Aulusa Ageriusa według prawa Kwirytów i jeśli ta rzecz na wezwanie sędziego nie zostanie zwrócona Aulusowi Ageriusowi przez Numeriusa Negidiusa, ile ta rzecz będzie warta, taką sumę zasądź sędzio od Numeriusa Negidiusa na rzecz Aulusa Ageriusa. Jeśli się nie okaże, uwolnij”