Student Prawa

– odpowiedzialność polityczna (za działalność RM – art. 157 ust. 1) solidarna (tylko konstruktywne votum nieufności, a Mała Konstytucja z 1992 też zwykłe) lub indywidualna (votum nieufności);

* konstruktywne votum nieufności – w Polsce od 1992, nawiązanie do niemieckiej Ustawy Zasadniczej z 1949 r. → art. 158 ustala jego warunki:

→ wniosek zawierający imienne (tzn. konstruktywne) wskazanie nowego premiera, ale nie musi być umotywowany;

→ wniosek złożony przez min. 46 posłów, a raz złożonego podpisu nie można wycofać;

→ możliwe składanie wielu wniosków, debatowane łącznie, a przyjęcie pierwszego załatwia sprawę;

→ głosowanie najwcześniej po 7 dniach od złożenia wniosku, wniosku nie można wycofać;

→ za – większość ustawowej liczby posłów (231), bez względu na liczbę obecnych;

→ powtórny wniosek najwcześniej po 3 miesiącach, chyba że zgłosi go 115 posłów;

→ brak możliwości rozwiązania parlamentu przez prezydenta w razie wyrażenia votum nieufności. Taka możliwość była w Małej Konstytucji z 1992 r. po zwykłym votum nieufności.

* indywidualna odpowiedzialność – za sprawy należące do ich kompetencji lub powierzone im przez premiera – art. 157 ust. 2

→ nie dot. premiera;

→ wniosek złożony przez min. 69 posłów;

→ głosowanie najwcześniej po 7 dniach od złożenia wniosku, i powinien być zaopiniowany przez odpowiednią komisję;

→ za – większość ustawowej liczby posłów (231), bez względu na liczbę obecnych;

→ powtórny wniosek najwcześniej po 3 miesiącach, chyba że zgłosi go 115 posłów;

* odpowiedzialność ministrów przez premierem – może żądać w każdym momencie i z każdego powodu (odpowiedzialność polityczna) złożenia dymisji, a w razie jej braku wystąpić z wnioskiem do prezydenta (art. 161) → pod rządami Małej Konstytucji sformułowanie „może powołać” dawało prezydentowi prawo do odmowy dokonania zmian w rządzie na wniosek premiera. Obecne sformułowania, wg większości doktryny nie dają takiej możliwości (o ile nie będzie błędów formalnych), ale w 2003 prezydent odmówił powołania nowego ministra zdrowia

odpowiedzialność konstytucyjna premiera i członków RM – za naruszenie konstytucji lub ustaw lub przestępstwo popełnione w związku z zajmowanym stanowiskiem;

* wniosek – Prezydent, 115 posłów → rozstrzyga sejm 3/5 ustawowej liczby posłów (276) → sąd właściwy to Trybunał Stanu;

* różnice z odpowiedzialnością prezydenta:

→ wniosek rozstrzyga Sejm, a nie Zgromadzenie Narodowe;

→ dot. tylko przestępstw popełnionych w związku z zajmowanym stanowiskiem (ustawa o TS traktuje to jako alternatywę wobec odpowiedzialności przed zwykłymi sądami);

→ ma raczej funkcję karania, a nie odwołania ze stanowiska, gdyż sejm ma łatwiejszy sposób odwołania.