Student Prawa

W ciągu XVI w. wykształciły się w prawie ziemskim pewne odmienności postępowania w sprawach karnych polegające na wprowadzeniu doń pewnych elementów procesu inkwizycyjnego, zwłaszcza w stosunku do najcięższych przestępstw.

Rozszerzeniu uległo w praktyce dochodzenie przestępstw z urzędu prowadzone przez specjalnych urzędników przy sądach ziemskich i grodzkich, zwanych instygatorami, którzy wszczynali postępowanie na skutek doniesienia lub z własnej inicjatywy, a w czasie procesu stawali się oskarżycielami z urzędu. Najcięższe przestępstwa przeciwko państwu zostały poddane śledztwu sądowemu prowadzonemu z urzędu, a każdy wezwany na przesłuchanie musiał się stawić pod groźbą kar. W stosunku do takich zbrodni prawo ziemskie dopuszczało stosowanie tortur, głównie w celu uzyskania przyznania się do winy. O wydaniu więźnia na tortury decydował sąd, ale prawo ziemskie uzależniało możliwość ich stosowania od zaistnienia dostatecznych poszlak przeciw obwinionemu.