Student Prawa

Ochrona własności wiąże się z bezwzględnym charakterem tego prawa. Do osób trzecich płynie obowiązek biernego poszanowania cudzego prawa własności. Jeżeli wbrew temu nastąpi naruszenie prawa własności, uruchamia się stosowne roszczenie ochronne, adresowane już do konkretnej osoby.

Środki ochrony własności:

1. rei vindicatio – roszczenie windykacyjne (lub też wydobywcze)

2. rei negatoria – roszczenie negatoryjne

3. roszczenia uzupełniające

4. szczególny środek ochrony własności, tj. powództwo o ustalenie prawa, wynika z art. 189 k.p.c.

ad. 1

Uregulowane w art. 222 §1 k.c. właściciel może żądać od osoby, która faktycznie włada rzeczą, aby rzecz została mu wydana, chyba, że osobie tej przysługuje skuteczne względem właściciela uprawnienie do władania rzeczą. Roszczenie właściciela o oddanie rzeczy. Legitymację czynną ma właściciel oraz współwłaściciel. Legitymowanym biernie (pozwanym) jest każdy, który faktycznie włada rzeczą, czyli może być to posiadacz, który faktycznie włada rzeczą dla siebie, dzierżyciel (włada dla kogo innego). To roszczenie nie ulega przedawnieniu jeśli dotyczy nieruchomości. W celu zaspokojenia roszczenia windykacyjnego powinno nastąpić wydanie rzeczy  w naturze, a nie jej wartości. Roszczenie windykacyjne wymaga przeprowadzenia dowodu własności. W przypadku nieruchomości mających urządzoną księgę wieczystą istnieje domniemanie prawne prawa własności właściciela.

ad. 2

Polega na tym, że może on żądać przywrócenia stanu zgodnego z prawem oraz może żądać zaniechania naruszeń. Właściciel może wystąpić albo z jednym albo z drugim, albo łącznie. Można skorzystać z roszczenia negatoryjnego jeśli nastąpiło naruszenie własności w inny sposób niż przez pozbawienie właściciela faktycznego władztwa nad rzeczą, np. jeżeli ktoś stosuje immisję bezpośrednią. Roszczenie negatoryjne uzasadniają jedynie zdarzenia stanowiące działanie człowieka (bezprawne). Zapadający w procesie negatoryjnym wyrok sądu musi określać ściśle obowiązki pozwanego, prowadzące do przywrócenia stanu zgodnego z prawem( roszczenie o przywrócenie stanu zgodnego z prawem) lub określać rodzaj zakazanych działań pozwanego (roszczenie o zaniechanie naruszeń). Roszczenie negatoryjne jeśli dotyczy nieruchomości nie ulega przedawnieniu. Legitymowany czynni jest właściciel, współwłaściciel. Legitymowany biernie jest każdy, kto narusza własność.

ad. 3

Składają się na nie:

1. roszczenie o wynagrodzenie za korzystanie z rzeczy,

2. roszczenie o zwrot pożytków,

3. roszczenie o odszkodowanie za szkodę spowodowaną zużyciem rzeczy.

Te roszczenia przedawniają się z upływem roku od dnia zwrotu rzeczy.