Student Prawa

Istnieje moment początkowy i końcowy obowiązywania normy prawnej. Generalną zasada przyjęta przez współczesne prawodawstwo jest zasada, że norma obowiązuje od momentu, który wyznaczył ustawodawca, nie wcześniej jednak niż od dnia opublikowania.

Najczęściej przyjmowana jest generalna zasada, że ustawa wchodzi w życie po 14 dniach od daty opublikowania w oficjalnym organie publikacyjnym (Dz.U.) chyba, że przepis wprowadzający określi inny termin wejścia w życie.

Jeżeli ustawodawca chce aby przepis prawny obowiązywał od jakiegoś innego określonego dnia zamieszcza odpowiedni przepis wchodzący w skład przepisów końcowych aktu normatywnego. Jest to zwykle dzień późniejszy nić dzień opublikowania.

Czas dzielący dwie daty od opublikowania i wejścia w życie określa się jako vacatio legis (spoczynek prawa). Vacatio legis jest wykorzystywane na zapoznanie się z nowym prawem
i na przygotowanie się do jego przestrzegania i stosowania.

Zdarza się, że ustawodawca wiąże określone skutki prawa ze zdarzeniami lub zachowaniami ludzi, które zaistniały przed dniem opublikowania aktu normatywnego. Chodzi tu o działanie prawa wstecz (retroakcja). To działanie powinno być działaniem wyjątkowym ponieważ jest sprzeczne z jedną z fundamentalnych zasad systemu prawa lex retro non agid. Nie działanie prawa wstecz ma istotne znaczenie, gdyż wynika z istoty norm prawnych jako reguł określających wzory zachowania. Najpierw trzeba znać wzór aby później móc do niego zastosować. Działanie prawa wstecz jest jednak dopuszczalne, gdy prawo wiąże się
z korzyściami lub nagrodami. Takie postanowienia są zawarte niekiedy w tekstach aktów prawnych oraz w orzecznictwie sądów.