Student Prawa

- szczególny typ bezpodstawnego wzbogacenia;

- rodzaje:

* brak podstawy świadczenia – 410 § 2 zd. 1:

> powtórzenie w przepisie: względem – superfluum;

> gdy osoba nie będąc zobowiąznym – spełnia świadczenie.

* odpadnięcie podstawy prawnej:

> gdy w chwili spełnienia świadczenia – miało ono podstawę prawną, jednakże później ona odpadła (z różnych przyczyn np. zmiana lub uchylenie wyroku, w literaturze: odwołanie darowizny wskutek rażącej niewdzięczności obdarowanego – ale nie jest to przykład ścisły, bo dotyczy 898 § 2)

!!sprawa!! dotycząca zaprzeczenia ojcostwa – sąd uznał, że mąż matki nie jest ojcem dziecka, więc ojciec wystąpił na mocy odpadnięcia podstawy prawnej do zwrotu kwot wyłożonych – sąd uznał za nieuzasadnione.

* nieosiągnięcie zamierzonego celu świadczenia:

> gdy ten, kto spełnił świadczenie licząc na jej spełnienie np. złożenie oferty i zapłacenie świadczenia z niej wychodzącego;

> doktryna: zwrot darowizny wskazanej na określony cel.

* nieważność czynności prawnej:

> gdy spełniona w wykonaniu nieważnej czynności prawnej, która nie stała się ważna po spełnieniu świdczenia.

- nie można żądać zwrotu świadczenia:

*spełniający wiedział o braku podstawy:

> nie dotyczy, gdy spełnienie świadczenia z zastrzeżeniem zwrotu;

> nie dotyczy, gdy w celu uniknięcia przymusu, np. egzekucji;

> nie dotyczy, w wykonaniu nieważnej czynności prawnej,

* gdy czynią one zadość zasadom współżycia społecznego,

* gdy czynią one zadość przedawnionemu roszczeniu,

* świadczenie spełniono zamin wierzytelność stała się wymagalna.

- często stosuje się do rozliczeń między konkubentami (wobec nich nie stosuje się przepisów KRO czy s.c.)

!!sprawa!! Pani poznała mężczyznę, lat 30, który jej się spodobał. Pracował w dużej spółce w Zielonej Górze. On wręczył jej 280 000 zł na kupno mieszkania, 50 000 zł na kupno mebli, 100 000 zł na dwa samochody i pieniądze na operację biustu.

Związek się rozpadł, on wystąpił o zwrot nienależnego świadczenia w wysokości 400 000 zł.

Sąd okręgowy oddalił powództwo, Sąd apelacyjny utrzymał wyrok.

SA: Doszło do porozumienia, na podstawie którego powód podarował kwoty celem „poprawienia komfortu spotkań”.

SN: uchylił wyrok SA, z sugerstią, że roszczenie zasadne – nie musi być uregulowane zasadą zwrotu świadczenia – odpadła podstawa, cel świadczenia.

SA: nakazał zwrot 280 000 zł – tylko mieszkanie było celem „poprawienia komfertu spotkań”

Czy owe porozumienie było umową w znaczeniu ustawowym?

Godzi w wolnośc umów.