Student Prawa

– wyłączenie zasady hierarchicznego podporządkowania w stosunku do samorządu terytorialnego, a zastąpienie jej procedurami nadzorczymi;

– nadzór to szczególna relacja pomiędzy podmiotami w adm. publ., w ramach której:

* organ nadzorujący ma pewne środki władczego oddziaływania na postępowanie i sytuację organu nadzorowanego;

* środki te są określone przez prawo i mogą być stosowane tylko w zakresie przez prawo przewidzianym;

* stosowanie tych środków nie może prowadzić do wyręczania organu nadzorowanego w jego działalności;

→ czyli nadzór to przyznanie organowi nadzorowanemu ścisłej sumy środków oddziaływania na organ nadzorowany, przy jednoczesnym pozostawieniu organowi nadzorowanemu możliwości samodzielnego działania;

→ typowe środki nadzoru (weryfikacyjne i represyjne) to: kontrola, wyrażanie opinii czy zgody na pewne akty/działania, uchylenie decyzji/aktów, rozwiązanie organu czy zawieszenie jego członków;

– wg Konstytucji cała działalność samorządu poddana jest nadzorowi, ale tylko z punktu widzenia legalności, a nie celowości, gospodarności i rzetelności i nie ma znaczenia czy chodzi o zadania własne czy zlecone;

– organy nadzorcze to organy adm. rząd., ale nie ma powiązania pomiędzy jednostkami samorządu różnych szczebli (głównie ze względu na określenie gminy jako podstawowej jednostki samorządu) → premier i wojewodowie, a w zakresie spraw finansowych przez regionalne izby obrachunkowe;

– do NAJWAŻNIEJSZYCH ŚRODKÓW NADZORU zalicza się:

* prawo żądania informacji i sprawozdań oraz prawo wizytowania;

* stwierdzenie nieważności uchwały, w razie niegodności z prawem jest nieważna z mocy prawa, a organ nadzorujący jedynie to stwierdza (odwołanie do sądu adm.);

* wstrzymanie wykonania uchwały w momencie stwierdzenia jej nieważności;

* zawieszenie organów i ustanowienie zarządu komisarycznego na okres do 2 lat/do wyborów, tylko przez premiera w tylko w razie nierokującego nadziei na szybką poprawę i przedłużającego sie braku skuteczności w wykonywaniu zadań publicznych;

* rozwiązanie zarządu w razie powtarzającego się naruszania Konstytucji i ustaw przez wojewodę (powiat) lub premiera (województwo i gmina);

– wszystkie środki nadzoru podlegają zaskarżeniu do sądów adm. tylko pod zarzutem niezgodności z prawem;

– inne specyficzne środki oddziaływania, niebędące środkami nadzoru:

* jest rozwiązanie rady/sejmiku przez Sejm na wniosek premiera w razie, gdy rażąco narusza Konstytucję i ustawy → wg TK nie jest to środek nadzorczy sensu stricto, a jedynie środek represyjny i dyscyplinujący, więc nie przysługuje odwołanie do sąd. adm.;

* indywidualna skarga na uchwałę wnoszona przez każdego, kogo interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone tą uchwałą; analogicznie na bezczynność;

* instancyjna kontrola decyzji indywidualnych w sprawach z zakresu adm. publ. – stosuje się kpa, wg którego II inst. jest wojewoda (sprawy zlecone) lub samorządowe kolegium odwoławcze (sprawy własne), a od decyzji ostatecznej przysługuje skarga do sądu administracyjnego;