Student Prawa

Alexis de Tocqueville żył na początku XIX wieku, wywodził się z normandzkiej szlachty. Studiował prawo a po ukończeniu nauki został mianowany sędzią pomocniczym w wersalskim Sądzie Ziemskim. Po rewolucji lipcowej wyjechał, z powodów politycznych, do Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej (na 5 miesięcy) a następnie do Anglii. Do jego najważniejszych dzieł zaliczamy: „ O demokracji w Ameryce” „Wspomnienia.

Znany jest ze swoich badań nad demokracją.

Za najistotniejszą cechę demokracji przyjął równość szans wszystkich ludzi. Demokracja wg Alexisa budowana jest oddolnie i nie może być narzucona. W demokracji jako formie rządu chwalił zastąpienie urzędów honorowych, urzędami publicznymi pełnionymi odpłatnie. Dla Tocquevilla podstawą demokracji jest suwerenność ludu. W demokracji człowiek podporządkowuje się społeczeństwu, a granicą tego podporządkowania się jest osobista wolność. Twierdził, że demokracja opiera się na prawie a rządy arystokratyczne na przywilejach. Wolność przełamuje egoizm, łączy ludzi dla wspólnego celu. Wolność w demokracji nie jest tylko uprawnieniem, ale także obowiązkiem.

Kwestie wolności i równość rozważał w ten sposób, że wyróżnił :

-równość możliwości – która jest przesłanką formalną wolności

-równość realna – która jest niebezpieczna dla wolności (biedni opowiadając się za równością ściągają bogatszych do swojego poziomu tym samym łamią ich wolność)

Jako czynniki, które mogą zagrażać demokracji Alexis podaje egalitaryzm oraz centralizacje. Pod wpływem tych czynników demokracja może przeistoczyć się w niebezpieczny reżim, który Tocqueville określa jako tyrania większości. W tym reżimie człowiek żyje dla siebie a najwyżej dla rodziny, jest egoistyczny, działa wyłącznie we własnym interesie.

Duże znacznie przypisywał też prawu, ale cenił je mniej od obyczajów (nadawał mu raczej szczególną rolę w procesie legitymizacji władzy). Instytucje demokratyczne powinny działać w oparciu o podział władzy, „hamulce ustrojowe” oraz decentralizacje. Podkreślał federalny charakter państwa, podział władzy ustawodawczej na 2 izby oraz podział władzy pomiędzy funkcjonariuszy publicznych.