Student Prawa

Polska doktryna ukształtowała się jako naturalny efekt przezwyciężania rozdrobnienia feudalnego i powstania zjednoczonej monarchii. Wpływ miał ruch husycki oraz walki z Zakonem. Świadomość narodowa tworzyła punkt wyjścia dla nowych wyobrażeń o integralności terytorialnej i suwerenności państwa.

Traktaty Stanisława ze Skarbimierza raz Pawła Włodkowica

Þ     pochwała polityki północnej Jagiellonów,

Þ     wojna z Zakonem jako wojna sprawiedliwa,

Þ     prawo każdego narodu (także pogańskiego) do decydowania o własnym losie,

Þ     król polski ma prawo posłużyć się pomocą w wonnie obronnej także heretykami,

Ideologia wzmocnienia władzy królewskiej

Program głosił Jan Ostroróg (Memoriał o poprawie Rzeczpospolitej), który widział w silnej władzy królewskiej możliwość osłabienia pozycji starych rodów, skupionych wówczas u boku kardynała Zbigniewa Oleśnickiego.

1. król jako twórca prawa
2. współdziałanie sejmu z monarchą,
3. niezależność monarchy od czynników zewnętrznych (przeciw wszelkim formom zależności od papiestwa),
4. sprzeciw wobec wysyłaniu annat do Rzymu, prawa apelacji do kurii od wyroków sądów duchownych, zobowiązywał polskie duchowieństwo do ponoszenia kosztów utrzymania państwa.

Filip Buonaccorsi, zwany Kallimachem (sekretarz królewski)

1. obalenie przywilejów szlacheckich i kościelnych
2. rozbudowa skarbu królewskiego
3. silny rząd z królem na czele
   1. monarcha załatwia ważne sprawy państwowe z radą tajną
4. usunięcie biskupów z senatu i kontrola nad klerem

Program egzekucji praw – chodziło o wyegzekwowanie praw i obyczajów, które znajdują się w konstytucjach i są dobre, ale nie wykonywane.

Był to program zarazem reformatorski, zakładający istotne zmiany społeczne i polityczne w państwie.

Þ     Nihil novi

Þ     Silny rząd – trzy stany sejmujące reprezentują Rzeczpospolitą

Król reprezentuje monarchię,

Senat – arystokrację

Izba poselska – demokrację i na niej spoczywa punkt ciężkości, która jest najważniejszym stanem.

Był to program antykrólewski i antymagnacki – odebranie dóbr magnatom królewszczyzn nadanych bezprawnie przez króla. Dobra miały wrócić aby zapewnić ulgi w podatkach. Żądania kodyfikacji prawa aby powściągnąć magnacką swawolę i zagwarantować bezpieczeństwo, unowocześnienie procedury sądowej i ograniczenie mocy obcych praw.

Program antyklerykalny – żądnie opodatkowania duchowieństwa, sekularyzacja dóbr kościelnych, ograniczenie właściwości sądów duchownych, uniezależnienie od papiestwa, poddanie kleru władzy państwowej.

Dodatkowo – zaostrzenie reżimu poddańczego w stosunku do chłopów, utwierdzał dyskryminację prawną mieszczaństwa.

Przedstawiciele – Michał Sanicki, Jakub Przyłuski