Student Prawa

Centralnym członem marksowskiej refleksji o państwie była ideologia rewolucji. To zrozumiałe, jeśli przypomnieć, że marksizm wyrósł w walce z kapitalizmem i stanowił program jego obalenia. Marks i Engels „odkryli” prawo rewolucji społecznej jako nieodzownego elementu procesu dziejowego i dali uzasadnienie historycznej konieczności rewolucji proletariackiej. Ekonomiczną jej podstawę sformułował teoretycznie Marks w przedmowie do Przyczynku do krytyki  ekonomii politycznej. Stale zaostrzająca się walka klasowa przeistacza się w końcu w walkę polityczną, czyli w walkę o władze. Niezbędnym bowiem warunkiem realizacji prawa koniecznej zgodności stosunków produkcji z charakterem sił wytwórczych – stwierdzali twórcy marksizmu – jest przejście władzy państwowej z rąk klasy reakcyjnej w ręce klasy przodującej . Stąd też podstawowym zagadnieniem każdej rewolucji jest zagadnienie władzy państwowej. Ponieważ zaś żadna klasa panująca nie zrezygnuje z niej dobrowolnie, przeto nowa klasa i nowe stosunki produkcji mogą triumfować tylko wtedy, kiedy stara władza zostanie obalona przemocą.

W ten sposób twórcy marksizmu doszli do przekonania, że rewolucje społeczne są nie odchylenia, lecz właśnie koniecznością, rządzącą rozwojem społeczeństw. Sądzili, że rewolucja socjalistyczna dokona się jednocześnie we wszystkich lub najważniejszych krajach kapitalistycznych. Zwycięstwo socjalizmu w jednym tylko kraju Marks i Engels uważali w zasadzie za nierealne, choć Marks raczej nie wykluczał tej możliwości w odniesieniu do takich krajów, jak np. Anglia, Stany Zjednoczone czy Holandia. Późniejsze spory o marksizm zawsze w istocie były sporami o rewolucyjną drogę do socjalizmu.