Małżeństwo świeckie i kanoniczne w dawnej Polsce: zawarcie, stosunki osobowe i majątkowe między małżonkami, rozwiązanie
- małżeństwo było kontraktem służącym powiększeniu majątku
Małżeństwo świeckie.
- forma pogańska
- dziewosło – człowiek, który miał znaleźć odpowiednią partię do małżeństwa
- zmówiny – umowa między rodzinami dotycząca małżeństwa, obejmowała kto, kiedy, z kim, z czym (dot. majątku).
Właściwe etapy małżeństwa świeckiego:
- zdawiny – wydanie panny młodej przez ojca lub braci, gdy ojciec nie żył
- przenosimy – przejście z domu rodzinnego panny młodej do domu pana młodego
- wesele – impreza, picie J
- pokładziny – konsumpcja, noc poślubna J
Rozwód w małżeństwie świeckim:
- oddalenie żony z domu (należało się jej 30 grzywien), za zgwałcenie też była wtedy taka kara
Małżeństwo kanoniczne.
- początkowo traktowane jako forma dynastyczna
- dla wyższej grupy społecznej
- od XII w. (w Polsce od XVI W.)
- w parafii wspólnej, a jak młodzi mieli inne parafie, to w parafii panny młodej
- wśród szlachty małżeństwo rozpowszechniło się w wieku XVI i można było zawierać je w domu szlachcica bez zapowiedzi, które mogły utrudnić małżeństwo bądź w ogóle do niego nie dopuścić
Etapy małżeństwa:
- zapowiedzi (w XV w.) trzykrotnie ogłaszane, dla szlachty zniesiono to w XVI w.
- uroczyste oświadczenie woli przed właściwym księdzem
Przeszkody w zawarciu małżeństwa:
- wzbraniające (tamujące) – ujawnienie przed małżeństwem doprowadzało do braku małżeństwa: różnice wyznań, dalsze pokrewieństwo
- zrywające – bez względu na moment wyjawienia, małżeństwo jest rozwiązane
- pokrewieństwo do czwartego stopnia komutacji kanonicznej
- komutacja kanoniczna – liczymy pokolenia do wspólnego przodka ( trzeci stopień D i F)
- komutacja rzymska – liczymy urodzenia do wspólnego przodka ( piąty stopień D i F, czwarty stopień B i F – liczymy kreski, czyli urodzenia)
A przodek
B C
D E
F
- pokrewieństwo duchowne (chrzest)
- porwanie
- zarzucenie błędów oświadczenia woli
- wady oświadczenia woli (np. choroba umysłowa)
- brak właściwego proboszcza
- inny związek małżeński
- z osobą, która porzuciła stan duchowny
- impotencja (głównie kobiety, tak wtedy to określano)
Majątek.
- szczebrzuch – wyprawa (biżuteria, pościel, stroje)
- posag – należna część spadkowa po ojcu, najczęściej w pieniądzu
- miano – ta część majątku, którą wnosi mąż (ziemia):
1. oprawa – równowartość posagu zapisana na majątku męża
2. przywianek
Zarządzanie majątkiem:
- wspólność majątkowa
- formalnie zarządzał mąż majątkiem żony przy jej zgodzie
- jedność zarządu przy rozdzielności majątkowej
- po śmierci jednego z małżonków, drugi miał połowę.
- 01/09/2010 00:00 - Charakterystyka procesu mieszanego
- 22/07/2010 13:43 - AGRARYZM - Powstanie i rozwój
- 22/07/2010 13:43 - AGRARYZM
- 22/07/2010 13:42 - Rozwój i nurty populizmu
- 22/07/2010 13:42 - Idee populizmu
- 27/06/2010 20:23 - Rodzaje praw bliższości
- 27/06/2010 20:23 - Ograniczenia prawa własności w polskim prawie ziem…
- 27/06/2010 20:23 - Utraty prawa własności
- 27/06/2010 20:23 - Sposoby pochodnych sposobach nabycia własności
- 27/06/2010 20:23 - Sposoby nabycia własności w polskim prawie ziemski…
- 27/06/2010 20:23 - Źródła prawa i poznania prawa w Polsce w dobie mon…
- 27/06/2010 20:23 - Rodzaje źródeł prawa i poznania prawa W Polsce od …
- 27/06/2010 20:23 - Sądownictwo administracyjne w Księstwie Warszawski…
- 27/06/2010 20:09 - Kompetencje sądownicze Rady Stanu w Księstwie Wars…
- 27/06/2010 20:09 - Ustrój sądów w Księstwie Warszawskim