Student Prawa

Jeremy Bentham (1748-1832) - UTYLITARYZM

Punktem wyjścia jego doktryny jest skrajny indywidualizm: realnie istnieją tylko jednostki (ludzie). Społeczeństwo to jedyny agregat jednostek, twór sztuczny.

Zatem: realnie istnieją tylko interesy jednostek. Interes społeczny to suma interesów składających się na nie jednostek. Bentham nie mówi o narodach, istnieją tylko jednostki w określonych społecznościach.

Wizja człowieka: człowiek jest rządzony dwoma bodźcami: przyjemnością i przykrością. Człowiek dąży do zdobycia przyjemności i unikania przykrości.

Hedoizm to pogląd identyfikujący przyjemność z dobrem.

Utylitaryzm – dobrem, wartością jest to co jest pożyteczne, to co nam pomaga osiągnąć przyjemność, unikać przykrości. Bentham myślał kategorią osiągania korzyści.

Stworzył nową etykę:

Utylitarna etyka Benthama: „Jak najwięcej szczęścia dla jak największej liczby ludzi” ale w ujęciu egoistycznym: Dąż do osobistego szczęścia, działaj zgodnie z własnym interesem, w ten sposób powiększasz ilość dobra w świecie np. budowa domu: wynikają z tego korzyści dla innych ludzi, gdyż wszelkie materiały zostają zakupione i dlatego im bardziej działa się egoistycznie tym bardziej inni powinni mi być wdzięczni, bo czerpią z tego korzyści.

Tak pojęta etyka i tak rozumiana zasada użyteczności powinny być rozwijane w odniesieniu do wszystkich dziedzin życia, w tym moralności, prawa, państwa.

Wizja państwa: wg Benthama zadaniem państwa jest racjonalne kształtowanie stosunków społecznych. Relacje międzyludzkie powinny być ukształtowane tak, aby tę etykę można było wprowadzić w życie.

Poprzez racjonalne ukształtowanie stosunków społecznych ma zapewnić obywatelom jak najwięcej szczęścia.

Jak? Chroniąc indywidualną przedsiębiorczość, gwarantując pewność egzystencji i poszanowanie własności (funkcja ochronna państwa).

Egoizm ludzi staje się wartością pozytywną.

Bentham patrzy na świat inaczej: XIXw. Koncepcję ustroju demokratycznego stworzył jego przyjaciel James Mill.