Student Prawa

Kupno-sprzedaż (emptio venditio)

-        okres archaiczny – sprzedaż mancypacyjna – per aes et libram – bezpośrednia wymiana kruszcu na towar. Czynność rozporządzająca, z obligacyjnymi elementami (wsparcie w procesie z właścicielem – auctoritas; w razie przegranego sporu możność pozwania o podwójną wartość – actio auctoritatis).

-        sprzedaż konsensualna – nieformalne porozumienie, co do przedmiotu (jeśli ruchomości – merx) i ceny (pretium) – początkowo tylko z peregrynami, od II w p.n.e. powszechne.

*  skutek obligacyjny – sprzedawca zobowiązany do wydania rzeczy i spokojnego posiadania, kupujący do zapłaty. Sprzedawcy przysługiwała actio venditi, kupującemu – actio empti.

*  zobowiązanie dwustronne synallagmatyczne, bona fidei.

*  w przypadku res mancipi – moment wydania to początek okresu zasiedzenia → inaczej w K.C. art. 155 – rzecz oznaczona indywidualnie staje się własnością nabywcy w momencie zawarcia umowy.

*  cena – wg Prokulianów ustalona w ściśle określonej kwocie. W przypadku sprzedaży nummo uno – traktowano to jak darowiznę.

→     Sabinianie – cena też w innym towarze – nie przyjęło się.

*  kwestia sporna – ustalenie ceny przez inną osobę – Labeo i Cassius – sprzedaż nieważna, Prokulus – ważna.

*  laesio enormis – sprzedaż za cenę poniżej połowy wartości – dopiero od Dioklecjana sprzedający mógł żądać rozwiązania umowy, ale kupujący unikał tego przez dopłatę brakującej czynności ceny.