Student Prawa

Bezwzględny charakter praw rzeczowych wymaga ich jawności. Księgi wieczyste prowadzi się w celu ustalenia stanu prawnego nieruchomości. Wpisowi podlega prawo własności i inne prawa rzeczowe. Dodatkowo w księdze wieczystej można ujawnić niektóre prawa osobiste i roszczenia. Nie spełniono dotychczas postulatu powszechności ksiąg wieczystych. Obok nieruchomości wieczystoksięgowych występują nieruchomości, dla których nie założono dotąd księgi wieczystej.  Z księgami wieczystymi wiążą się domniemania prawne:

• Prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym;
• Prawo wykreślone z księgi wieczystej nie istnieje.

Czasem wpis do księgi wieczystej ma charakter konstytutywny, co oznacza że w określonych przypadkach  dla ustanowienia i przeniesienia prawa niezbędny jest wpis do księgi.

Realny system ksiąg  wieczystych: Księgi wieczyste prowadzi się w celu ustalenia stanu prawnego nieruchomości. Są one szczególnego rodzaju urzędowymi rejestrami publicznymi. Ustawodawca przyjął realny system ksiąg wieczystych. Prowadzi się bowiem księgi wieczyste dla rzeczy(nieruchomości) niezależnie od następujących zmian właściciela. Maja one zatem charakter rejestru przedmiotowego. Zasadą jest, że dla każdej nieruchomości(gruntowej, lokalowej, budynkowej) prowadzi się odrębną księgę wieczystą, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Wyjątek, np:

• właściciel kilku nieruchomości stanowiących całość gospodarczą lub graniczących ze sobą może żądać połączenia ich w księdze wieczystej w jedną nieruchomość;
• część nieruchomości może  być odłączona, gdy zostaną przedstawione dokumenty stanowiące podstawę oznaczenia nieruchomości zarówno co do części odłączonej, jak i co do części pozostałej.

W przypadku  odrębnej własności budynków funkcjonującej jako prawo związane z prawem użytkowania wieczystego prowadzi się wspólną księgę dla gruntu oddanego w użytkowanie wieczyste i dla budynków stanowiących odrębny przedmiot własności użytkownika wieczystego.

Według szczególnego postanowienia ustawodawcy, księgi wieczyste mogą być także prowadzone w celu ustalenia stanu prawnego własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkaniowego, spółdzielczego prawa do lokalu użytkowego i prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej. Stosuje się tu odpowiednio przepisy o księgach wieczystych dla nieruchomości. W razie przekształcenia własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkaniowego, spółdzielczego prawa do lokalu użytkowego i prawa do domu jednorodzinnego w prawo odrębnej własności lokalu albo w prawo własności domu jednorodzinnego, księga wieczysta prowadzona dla ograniczonego prawa rzeczowego staje się księgą wieczystą dla nieruchomości, a wpisana w tej księdze hipoteka staje się hipoteką nieruchomości.