Student Prawa

Pojęcie totalitaryzmu. Sam termin "totalitaryzm" nie był bynajmniej jednoznacznie rozumiany. Odnoszono go zarówno do państw faszystowskich, jak i do stalinowskiej Rosji. Z jednej strony charakteryzowano państwo totalitarne jako państwo "ideologiczne", dążące do kontroli nad całokształtem aktywności jednostki ludzkiej w imię określonej ideologii, z drugiej strony podkreślano fikcyjność ideologii i akcentowano określone struktury i mechanizmy sprawowania władzy. Carl Joachim Friedrich i Zbigniew Brzeziński, w książce Dyktatura totalitarna a autokracja, 1956 definiowali jako społeczeństwo totalitarne takie, w którym istnieje oficjalna ideologia, składająca się z doktryny obejmującej wszystkie aspekty życiowe ludzkiej egzystencji, przy czym ideologia ta jest przynajmniej bierniej akceptowana przez ludność; 2) istnieje jedna masowa partia (monopartia), zorganizowana hierarchicznie i oligarchicznie, z jednym liderem na czele, przy czym jest ona nadrzędna albo identyczna z biurokratyczną organizacją rządów; 3) występuje uwarunkowany technologicznie monopol w dziedzinie kontroli nad wszystkimi środkami efektywne/walki zbrojnej , 4)towarzyszy mu monopol środków efektywnej komunikacji (prasa, radio itd.), znajdujących się w rękach partii lub podporządkowanych jej instytucji; 5) występuje system terrorystycznej kontroli
policyjnej, nie tylko skierowany przeciw wrogom, ale i przeciw arbitralnie wskazanym grupom ludności lub klasom społecznym, 6) istnieje centralna kontrola i kierowanie gospodarką przez partię lub podporządkowane jej organa. Jest oczywiste, że te charakterystyki w jednakowym stopniu odnosiły się do państw faszystowskich jak i państw rządzonych przez komunistów.